دمــــرخــيـــړيـــو ر و ز نـــه

سريــزه
په پخوا وختونو كښې مرخيړي دانسانانو  په واسطه  د څړ ځايونو او  ځنگلونو څخه  را ټوليدل او د غذا  په توگه ورڅخه گټه اخستل  كيده ،دبيلگې په ډول په پخواني مصر كښې مرخيړي  دپاچاهانوغذاپيژندل كيده ،په اروپايې هيوادونو كې هم خلك دمرخيړي سره ډيره مينه ښئ او په پسرلي كې د تفريح او ميلې په نوم ځنگلونو ته ځي او مرخيړي را ټولوي او يوه گرانه او قيمتي غذا يې گني زمونږ په گران هيواد كې هم دپسرلي په راتلو سره مرخيړي دونو لاندې دويالو په غاړه ،ځنگلونو ،غرونواو څړځايونو كې را ټوكيږي چې بيادخلكو په واسطه دغذا په ډول په مصرف رسيږي ، همدارنگه دځينو سپين ږيرو په وينا په تيرو وختونوكې چې خلكو چاي نه پيژندل نو دخلكو په واسطه مرخيړي را ټوليدل  او ددښتي گلاب سره مخلوط كيدل او دچاي په ځاي ورڅخه استفاده كيدله   چې ډير ښه بوي يې لرل ،همداراز خلكو به ويل چې مرخيړي دانسان عمر زياتوي ،خواوس په نړي کې مرخيړي ديوه کرنيزنبات په توگه دعاموخلکوپواسطه کرل كښېږي اودنړي په ماركيټونوکې ديولوړارزښته غذاپه توگه پلورل كېږي څرنگه چې په مصنوعي توگه په افغانستان كې دعامو وگړو په واسطه دمرخيړي كرنه نده شوې  نودخارجي  NGO  گانوله طرفه په دغه اړه يوڅه کارونه پيل شوي چې د هغو له ډلې څخه DACAR، CoAR،German Agro Action او Ariana Global Services Pvt Ltdديادونې وړدي، نوددغه لوړارزښته نبات دكرهڼي دعامولو لپاره په  ساده ژبه دلارښودونواو كتابونوليكل ضروري بريښي همدارنگه ددې لپاره چې دفقراوبيکارۍ  په له منځه وړلو کې مويومهم گام پورته کړي ، دكرنې اومالداري وزارت هم پدې برخه كې مسئوليت لري ترڅو دنوموړي نبات په كرهڼه اوترويج كې خپلې هلې ځلې پيل كړي دهمدې اړتياووپه پام کې نيولوسره مې دخپل سيمينارپه ترڅ کې دمرخيړي دروزنې په باب يوه لنډه ليکنه وکړه هيله ده چې گټورتمام شي ،په پاي کې دمحترمواستادانوپوهنيارنورمحمد"ستانکزي" څخه ډيره مننه کوم چې  ماته يې ددغه سيمينارپه ليکلوکې مناسبې لارښوونې وکړې  .
 
                                      په درناوي
                              عزيزالرحمن "ابوبکر"

دمرخيړي دکرنې تاريخچه:
تڼۍ ډوله مرخيړي (Button mushroom )  تقريبا 700 كاله مخكې له ميلادڅخه دفرانسي  دپيريس(Paris)په ښاركښې ديوه ناپيژندل شوي بزگر له خواپه آزاده محيط كښې روزل شوي ،د17 پيړي په آخركښې يوبل سړي دآس د فضلي دکمپوست په تعقيم کولوسره اودهغوپه کارولوسره دمرخيړي د وحشي انواعوڅخه دسپان (Spawn)په لاس ته راوړلوبريالي شوي  وو خولومړني ليکنه دفرانسوي "Tournefort" په واسطه دمرخيړي دکرني په اړه شوې اوله هغه وروسته په انگلستان اوځينونورواروپايې هيوادونوکې دمرخيړي روزنه پيل شوي . دمرخيړي روزنه په گلخانه (Green house )كښې دلمړي ځل لپاره په 1754 م کال په سويډن کې سرته ورسيده،اووروسته په انگلستان او نورواروپايې هيوادونوکې له دغې طريقې څخه کارواخستل شو،څرنگه چې مرخيړي په تياره ځاى کې وده کولاى شي ،نودهمدغه خاصيت په نظرکې نيولوسره دنولسمې پيړۍ په لمړنيوکې دمرخيړي روزنه په طبيعي غارونوکې دننه پراختياپيداکړه اوله اروپاڅخه دمرخيړي د روزنې فن   دامريکامتحده ايالاتوته دنولسمې پيړۍ ددوهمي نيمايې په اول کې نقل شو اوپه1890م کال کې بزگرانودامريکادپنسلوانياپه ايالت كښې په سرپوښلي غير گلخانه اي محيط کې دمرخيړي  روزنه پيل کړه اودغه کارپه چټكښې سره په ټولوسيموکې رواج ومونداوورپسې خصوصي ساختمانونه د مرخيړي دروزني لپاره جوړشول ،په 1910 م کال کې دامريکاپه متحده ايالتونوکې معياري ساختمانونه چې دتودوخز درجه ،رطوبت اودهواجريان په ټوله ورځ اوټولوفصلونودکال کې ترکنټرول لاندې وو،اوپه ديوالونوکې دعايق موادوپه کارولو داامکان رامنځ ته کړل چې دتودوخې درجه ،لندبل اودهواجريان په پوره ډول ترکنټرول لاندې راشي .
دبيولوژي دعلم په پرمختگ اودمايکروسکوپ په اختراع  سره، په مايکروبيولوژيكي طريقوباندي دمرخيړيوکرنه اوروزنه دپوهانوپه واسطه دپام وروگرځيده ،په1884 م  کې دفرانسي دپاستورپه انستيتيوت دConstantin  اوMatruchot  په نامه پوهانودسپوردکرنې اودهغه د ژوندي كښېدو اودسپان (Spawn )په توليدبريالي شول، خود خپل برياليتوب راز يې څرگند نکړل ،ترڅودDuggar په نامه ديوعالم په واسطه په  1905 م کې دخپلو څيړنوپه نتيجه کې د مرخيړي دانساجو څخه دخالص سپان دلاس ته راوړلو طريقه خپره شوه، اووروسته له هغه د Button  ،استوائي گرمي خوښوونکو   او جاپاني مرخيړيود سپان لاس ته راوړل او د هغوروزنه په جنوب ختيځه آسيااوجاپان کې پيل شول .

دمرخيړي طبقه بندي اوپيرندنه :
مرخيړي په سيستماتيک طبقه بندي Systamatic Classification))کې اول دنباتاتودعالم غړى گڼل كيدل ،خواوس د يونوي عالم چې دفنجاي عالم دي ،غړي گڼل كيږي اوپه دووفايلمونوپورې اړه لري چې دبسيديومايکوتا(Basidiomycota) اواسکومايکوتا(Ascomycota) څخه عبارت دي اودمختلفومرخيړيوکلاس ،آردراوفاميلونه اوهمدارنگه جينس اوورايټياني يې يو تر بل توپيرلري چې دهغوټولويادوونه  ضروري نده .
         
دمرخيړي ظاهري شکل (Morphology ):
دمرخيړي هغه برخه چې دريښې په ډول کارکوي اوغذايې موادجذبوي دمايسيلياپه نامه ياديږي ،دمايسيلياڅخه لږ پورته هغه ساختمان چې دځمکې له سطحې سره نښتي ده اودچاودلي هگي په ډول مرخيړي ورڅخه راوتلي د(Volva) په نامه ياديږي،دوالواڅخه پورته دمرخيړي تنه(Stipe) ده دستيپ گرچاپيره يوکړي ده چې د(Annulus) په نامه ياديږي ،دتني دپاسه دمرخيړي کوپله يا خوله چې د (Pileus) په نامه ياديږي ځاى لري دپايليس په لاندني برخه کې يوه پرده د(Veil) په نامه ځاى لري ،کله چې مرخيړي خپله وده پاى ته ورسوي دغه دويل په نامه پرده سورۍ كيږي اوپه چاپيريال کې خپل سپورونه خپروي همدارنگه دويل په شكيدلوسره داينولس کړي اوکوچني چاره ډوله جورستونه د(Gill) په نامه دمرخيړي دخولي په لاندنې برخه کښې راښکاره كيږي .  
دمرخيړي دژونددوران :
د مرخيړي  د  ژوند  دوران   په  دوه   برخو  ويشل    شوى  چې   له   بدني   او  تکثري    ودې     څخه عبارت   دي   په   بدني   وده   کې   مايسيليا  پيچلي   غذايې    مرکبات     په   ساده ماليکولونوبدلوي اودغذاپه توگه يې جذبوي کله چې ټيټه تودوخه ،لوړ رطوبت ،زيات اکسيجن اوځينې وخت رڼاورته ورسيږي نومايسيلياپه بدني ودې پيل کوي اوسنجاق ته ورته جوړښتونه منځ ته راوړي چې وروسته په رسيدلي مرخيړي بدليږي  چې همدغه مرخيړي دتکثر لپاره سپور توليدوي دمثال په ډول داويسترمرخيړي په هربسيديم كښې دوه هستي (n+n)وي چې دکاريوگيمي په واسطه په يوه يوه هسته لرونكي بسيديم باندي بدليږي اوبيادمايوسيس پواسطه څلور هيپلايدچې يوn کروموزوم لري هستي منځ ته راوړي چې بيادغه هيپلايدهستي دسپوروليشن پواسطه په څلورونووبسيديوسپورونوبدليږي چې بيادغه هربسيديوسپورپه مناسبوشرايطوكښې نيښ وهي اولمړني مايسيليا (Primary Mycelia)منځ ته راوړي 
چې تارته ورته رشتوي ساختمان لري اودسترگوپواسطه نه ليدل كښېږي اوبيادغه لمړني مايسيلياوي پخپل منځ کې چې بندونه لري سره نښلوي  اوخپل پلازمايې موادسره گډوي چې دغه عمليه دپلازموگيمي په نام ياديږي اوددوه n لرونكي دوهمي مايسيليا(Secondary Mycelia) منځ ته راوړي چې په دغه دوهمي مايسيلياكښې  25% چانس لري چې خپله اصلي اولني نوع منځ ته راشي چې يواځي همدغه دوهمي مايسيلياپه مناسبوشرايطوكښې مرخيړي توليدوي چې دسپان توليدوونكي عموماددوهمي مايسيلياڅخه دتيشوکلچر په واسطه سپان لاس ته راوړي اويايې دسپور يادمرخيړي دانساجوڅخه لاس ته راوړي خوپه دغه طريقه کې زيات صحي محيط ته اړتياده اوسامان آلات يې بايد ډيرپاک اوتعقيم وي .
آيا مرخيړي دسبوله ډلې څخه دي ؟
  مرخيړي دفنجاي په عالم پوري اړه لري اوسابه دعالي نباتاتوله ډلي څخه دي خوڅرنگه چې دهغوکرنه او راټوكيدنه اوهمدارازدهغواستعمال دغذاپه ډول ،سبوته ورته ده نو به  نړۍ كې د سبوله  ډلي څخه شميرل كيږي اويوهارتيكلچري نبات پيژندل شوى د بيلكې په  ډول در رهنماي  كشت سمارق په كتاب كې چې د CoAR له خوا خپور شوى ،ليکل شوي چې  مرخيړي دهارتيكلحر يوله مهمو محصولاتو  څخه دي .

دمرخيړي طبي او غذايې ارزښت :
مرخيړي دبدن هډوكي بياوړي كوي او ستړيا له منځه وړي ځكه چې دويټامينDددرلودلوله کبله يوه ښه غذاده نو دځينو نورو غذايې موادو لكه ماهي ،پنير اونورو به څيرد مرخيړي خوړل دهغو مريضانو لپاره چې تل به ځاي كې پراته وي اولمر نه ويني يوه باارزښته غذابريښي، همدارنكه دزيات عمر خلك چې  دهډوكودكلسيم دكموالي سره مخامخ دي دمرخيړي دوه سوه كرامه هره ورځ خوراك دهغودويټامين D كموالي له منځه وړي ځكه چې ويټامينDدكلسيم دجذب او دهډوكودترميم سبب كيږي ،نوبايدچې له لبنياتوسره وخوړل شي ځكه چې دكلسيم مهم سرچينه دي .
ددې  لپاره چې  ټول غذايې موادپه ښه توګه په بدن كې جذب شي نو دويټامينBدكروب دويټامينونوشتون ته ضرورت  دي چې مرخيري يوڅه اندازه كموالي ددغوويټامينونوپوره كوي ،همدارنګه بدن ويټامينB2 ته چې به مرخيړي كښې هم شته ضرورت لري ترڅوانرژي لاس ته راوړي ، ددې لپاره چې انسان بي حوصلي نشي اعصاب يې ويټامين B2  ته ضرورت لري،بايوتين(Biotin)  چې به مرخيړي كې شته دا دنده لري چې انرژي دمصرف لپاره تياره وساتي ،اوفوليك اسيدچې به مرخيړي كې موجوددي دپروتين اودجين داصلي موادوپه جورښت كې مهم رول لري ،سحي په اوسط ډول90%دتوصيه شوي ويټامين B2 اندازه په بده کې لري اوپه ډيره كمه اندازه فوليك اسيديوه ښه جذبوي نوددغې ستونزي دحل لپاره سحي بايدبه خبل غذا كې له مرخيړي څخه گټه واخلي ، مرخيړي له20% څخه تر40% پروتين لري چې به اساني سره په بدن كې جذبيږي، همدارنكه دقندي موادو(Carbohydrates) اوشحمياتو(Lipids) شتون به مرخيړي كې كم دي،نو دهغه چا لپاره چې دويني به كولسترول(Cholesterol) ،فشار(Blood Pressure) اوشكر(Diabetes) )په ناروغۍ اخته وي دخوړولو توصيه كيږي، همدارازدسرطان ضدموادوبه لرلوسره ددغې ناروغۍ ددرملنې لپاره ځيړنې پري روان دي،همدارنګه مرخيړي په پوره  اندازه دفاسفورس،كلسيم،ويټامينC اويوڅه اندازه ويټامين E لرونكي دي،مرخيړي دMelanin به درلودلوسره دسرويښتان تورساتي،دAgaricus دنوعي مرخيړي دفلج ،دهډوكودبندونوددرد،زيړي، ټوخلې، والگي، اسهال، بيچش اودپښتورګودتكاليفولپاره ترينه استفاده كيږي ،اويو نوعه مرخيړي د
 Puff ball(Bovista nigrescens) په نامه  به جراحي كې دبي سده كوونكې مادې به توګه به كار وړل كيږي .
جدول:دسل ګرامه تازه مرخيرړي تركيبي اجزا

شماره             اجزا ٴ              مقدار                 اجزاٴ           مقدار
1                   پروتين            36،6gr               پوتاشيم       30,5mg
2                  شحم              0,3gr                 اوسپنه         0,2gr 
3                کولسترول             0                    تايمين          0,3 gr
4                قندي مواد          1,5 gr                نياسين       0,41 gr
5                انرژي               23,98 cal       ويټامين بي دوازده   0,26 gr 
6            دهضم وړ فايبر         2,5 gr             ويټامين سي     0,1gr
7               سوډيم               0,7  mg   

ب- دمرخيړي اقتصادي ارزښت :
دمرخيړي داقتصادي ارزښت به هکله به دOyster مرخيړي دتوليد لگښت اوله هغه څخه به خارجي بازارونوکز لاس ته راغلي گټه دلاندې معلوماتوپه واسطه څرګنده کړواوهغه داسي چې دOyster مرخيړي 100كښېلوګرامه تازه مرخيړي اويا15كيلوګرامه وچ شوي مرخيړي چې 5 فيصده لندبل لري دتوليدلپاره يې  3018 افغاني لګښت برې راغلى اودنوموړي مرخيړي ديواونس څخه چې تقريبا 25 ګرامه كيږي دخرڅلاو څخه 3 ډالره  اود 3 اونس څخه يې 8 ډالره به لاس راغلي نود15 كيلوګرامه وچ شوي مرخيړي څخه چې تازه يې د3018 افغاني به لگښت  توليد شوي دخرڅلاو څخه يې 1800 ډالر ه به لاس راغلي چې د90000  افغاني سره معادل دي له پورتني معلوماتو څخه ويلي شوچې  مرخيړي   په ډيري کمي بانگووني سره توليدولي اوورڅخه به ډير کم ځاي کې دنوروهارتيکلچري نباتاتو(ميوواوسبو)به پرتله څوبرابره زيات  حاصل لاس ته راوړلاى شو.

دزهري او بې زهره مرخيړيوپيژندنه
څرنگه چې په نړۍ کې دمرخيړي بي شماره ډولونه شته خوټول دخوړلو  وړ ندي څکه چې ځيني يې مضره او زهري دي ،نو ددغه توپير دپيژندلولپاره چې کوم ډول مرخيړي زهري اوکوم ډول يې غير زهري دي په لاندې توگه معلومات وړاندي کوو.
- 1زهري مرخيړي تنده او تريخه مزه لري
-2د زهري  مرخيړي  د چتري  لاندي  به  تنه (Stipe )  كښې پيالي يا کڅوړي ته ورته جوړښت ليدل كيږي .
- 3زهري  مرخيړي  روڼ  او روښانه  رنگ لري ، ډير د بام  وړ اوښايسته وي اوگلابي يا بانجاني سپورونه توليدوي .
4 -  دپخولوبه وخت کې دسوي بوى توليدوي .
- 5يوه تنه يې څورنگه لري .
-6به عمومي توگه دچتري ته ورته جوړښت هغه خواچې دځمكې طرف ته ده سپين رنگ لري .
-7هغه مرخيړي چې تنه (Stipe ) يې زورشي اوپه آساني ماته نشي زهري دي .

په مصنوعي ډول دمرخيړي دتوليدگټي :
-1 دمرخيړي توليد نسبت نورو نباتاتو ته ښيرازي ځمکې ته اړتيانلري.
 2-لکه د نورو نباتاتوغوندې دلمر رڼا ته اړتيانلري .
-3دمرخيړي توليدساده وسايلوته اړتيا لري اودبي کاره خلکولپاره دعايديوه ښه منبع ده .
-4دمرخيړي توليدنسبت نوروټولوكرنيزوتوليداتو آسانه دي .
-5دمرخيړي توليدډيرارزانه اوپه زياتره ځايونوکې د ځمكې څخه لاس ته راغلي اضافي موادو لکه دغنموواښه، دپنبې کنجاړه،دغنموسبوس اوداسي نوروڅخه کاراخستل كيږي .
-6دمرخيړي توليدعصري ساختمان ته اړتيا نلري  ،په تياره کوټه،عادي دتختوڅخه جوړه کوټه ،گراج،دواښوکوټه،گرين هاوس،ازاده ساحه اوداسي نوروځايونوکې توليدولى شو.
7-هغه لوښي چې دمرخيړي دکرنې لپاره پکاروړل كيږي هغه هم ډير عادي وسائل دي اوپه آساني سره موندل كيږي دبيلگې په ډول دمرخيړي کرنه دلرگيوپه کندوباندي (Log culture) ،په لرگينوطاقونوکې دکمپوست دپاسه (Shelf culture ) ،په بوتل کې(Bottle culture) ،په صندوق (Box culture)  اوداسې نوروکې كيدلى شي .
-7دمرخيړي توليدخاص تخصص ته اړتيانلري ،بلکه دعملي زده
کړي څخه وروسته هرڅوک دخپلوورځني کارونوسره مخكښې وړلاى شي .
-8 دمرخيړي توليددنوروکارونوبه څيرزياتي سرمايې ته اړتيا نه لري.
-9 دنوروكرنيزوبوټوپه شان زياتې ناروغۍ او افتونه نه لري. دنظافت په پام کې نيولوسره په کافي اندازه له هرډول ناروغيواوآفاتوڅخه دمرخيړي توليدخوندي پاتي كيدلاي شي .
-10 هغه مواد چې مرخيړي پکې کرل كيږي ،وروسته له توليدڅخه د باغونواوفصلونولپاره  يوه ښه سره يا دحيواناتولپاره يوه ښه غذايې منبع جوړيدلي شي .
دمرخيړي اساسي کرنيز شرايط :
دمرخيړي دکرني لپاره دري شيان ډير ضروري دي :
1 – سپان(Spawn )
2 – غذايې مواد(Substrate )
3 – چاپيريال (Environment )

سپان ((Spawn:
سپان دمرخيړي تخم ته وايې چې د(Mycelium )په مرحله کې دمرخيړي دانساجودکرنې څخه اوياهم دسپور (Spore ) څخه لاس ته راوړل كيږي خوڅرنگه چې په سپورکې دجنتكي بدلون اوياهم دميوتيشن(Mutation ) دمنځ ته راتگ امکانات موجودوي اوپدې توګه دمرخيړي کميت او كيفيت اغيزمن کولاى شي نوددې لپاره چې مرخيړي خپل ارثي خواص ( Strain characteristics ) وساتي دمايسيليم څخه په غيرزوجي توگه دفرعي کرنو(Subculture )په واسطه دمرخيړي سپان لاس ته راوړي .
دنسلگيريBreeding  په پروگرامونوکې نوې نوعې ددوه نوعوديوځاى کولو(Mating )څخه لاس ته راوړي ،سپان په مختلفوشکلونو لکه دانه دار
(Grain spawn )،داري دبورپه شکل (Sawdust spawn) ،دمخروط په شکل
(Plug spawn )،مايع (Liquid spawn  )په شکل توليديږي .

دسپان(Spawn )لاس ته راوړل :
دمرخيړي سپان دهغه دتکثرڅخه په زوجي او غير زوجي ډول لاس ته راوړلاى شو .
1 – دمرخيړي سپان په غيرزوجي توگه دهغه دمايسيليم څخه په مختلفوطريقولاس ته راوړل كيږي چې دلته يې يواځي دوه طريقي بيانوو:

 لومړي طريقه :
200 ګرام کچالوووينځي اودنيم سانتي مترمکعب په اندازه يې واړه کوو اوپه 1,2 ليتره مقطرواوبوکې د15 دقيقولپاره بخار ورکوو وروسته هغه له 15 نه تر 18 گرامه اگار(Agar ) وراچوو اوگډوويې،اگارکومه غذايې دنده دمايسيليم لپاره په غاره لري خوديوي ټينگي مادي (Gel) په توگه چې له اوبوگډولووروسته يوه هواره سطحه غوره کوي اومايسيليم ښه وده پري کوي داگاراوکچالودغه گډوله دPDA يا
 Potato Dextrose Agar په نامه هم ياديږي وروسته دغه گډولي ته د10 نه تر 15 دقيقوپوري جوش ورکوواوددې نه وروسته 15 گرامه گلوکوز او5 گرامه دخميرمايې شيره وراچوواوښه يې ورسره حل کوواود اور څخه يې لري کوو  بيايې په پراخه بوتلونوکې اچوو او خوله يې دپنبي پواسطه پټوو اودپنبې دپاسه کاغذ ږدو او دکشک(Rubber )پواسطه يې خوله تړو.
دغه بوتلونه په آتوکليو(Autoclave ) يادبخارپه ديگ کې د15- 18 كيلوگرام په سانتي مترمربع ترفشارلاندي د30 دقيقولپاره تعقيم کوو،وروسته له هغه بوتلونه په مايل ډول ږدو ترڅواگارجامدشکل غوره کړي . اوس مرخيړي دخولي (Cap) دپاسني خواڅخه ترتني پوري په دوه مساوي برخو غوڅوو په يادولري چې ددې کارلپاره له تعقيم شويوسامانونوڅخه بايدکارواخلو،اوس دمرخيړي دکوپلي ياخولي دغوڅي شوي منځني برخي څخه ديوي پاكې تعقيم شوي ستني ياپنس پواسطه دمرخيړي دانساجويوه وړوكي ټوټه اخلواوپه بوتل کې يې اچوواوسريې دلومړي ځل په څير په پنبه اوکاغذ سره بندوو اود20 نه تر 24 درجه دتودوخې کې اوډيري کمې رنا کې يې ددوه نه تردريواونيولپاره ساتوترڅومايسيليم پکې تکثروکړي وروسته دغنمو ياباجري يااوربشواوياهم دږدن داني دبوتلونودظرفيت په اندازه رااخلو(دهربوتل دري برخي په داني سره ډكيږي)اوپه اوبوکې يې ديوې شپي لپاره اچوواوبيايې له 2 نه تر3 ځله په اوبو وينځو او ديو ساعت لپاره جوش ورکوو او په بوتلونو کې يې اچوواوبيادبوتلونودري برخي دداني اويوه برخه دتکثيرشوي مايسيلياڅخه ډکوو   او % 1 ډولومايت يامړگچ وراچوو ترڅود دانوله نښليدلو څخه مخنيوى وکړي اودلمړي ځل په څيردبوتلونوخولې بندوو .

 دوهمه طريقه :
10 كيلوگرامه غنموته تر15 دقيقوپوري په 15 ليتره اوبوکې جوش ورکوو اوبيايې له اوره لري کوواود15 دقيقولپاره يې په همدغواوبوکې ساتوپه دې ترتيب غنم په  پوره ډول نرميږي وروسته دغه غنم په يوه صافي کې اچووترڅواوبه يې ووځي وروسته له هغه يې د يوه اخبارد پاسه هواروو ترڅوساړه اودپاسني برخې اوبه يې هم تبخير شي وروسته120 گرامه اوبه رسيدلي گچ (مړگچ) او30 گرامه کلسيم کاربونيت پرې اچوواوښه يې گډوو،کلسيم سلفيت دغنموددانوله يو بل سره دنښليدو څخه مخنيوي کوي اوکلسيم کاربونيت دگډولې(مخلوط)مناسب pH ساتي دغنمولاس ته راغلي داني په ښيښه يې نيم ليتره بوتلويادپولي پروپيلين په پلاستيكي کڅوړوکې اچووپه هره کڅوره يابوتل کې له250 نه تر 300 گرامه جوش شوي غنم اچوواوسريې دپنبي پواسطه پټوو اوپه اتوکليوکې د121 درجه سانتي گراد لاندې ددوه ساعته لپاره تعقيم کوو وروسته له تعقيم کولونوموړي موادبايدد6,5 نه تر 6,7 دpH لرونكښې وي دبوتل غنم وروسته له يخوالي دمرخيړي له انساجوسره گډوواود22 نه تر 24 درجه دسانتي گراد پورې  ددوه اونيولپاره ساتو وروسته له دوه اونيودغنمود دانوسطحه تقريباپه مکمله توگه سپين رنگه مايسيليم پوښلي وي اودکرنې لپاره چمتووي په دغه طريقه کې هم دلمړي طريقې په څير دباجرې، اوربشواوږدن څخه استفاده کولاى شو  .

دمرخيړي سپان په زوجي توگه (سپور)څخه لاس ته راوړل :
دغه طريقه دMulti culture په نامه هم ياديږي،په دغه طريقه کې کله چې مرخيړي دپخيدلومرحلې ته رسيږي يعني خوله (Cap) جوړه کړي مخکې له دز چې سپور وغورځوي ،خوله(Cap )يې دپاک تعقيم شوي چاقو په واسطه له تنې څخه غوڅوواوپه Potato Dextrose Agarکې يې په داسې ډول ږدو چې سپوريې په نوموړي Media کې وغورځيږي دغه سپورپه لابراتواري شرايطوکې وده کوي اوابتدايې مايسيليم منځ ته راوړي ،وروسته  همدغه مايسيليا له PDA سره يوځاى پرې کوي اوپه تعقيم شويوپلاستيکونوکې چې تخمرشوي غنم ياجواراويا واړه شوي واښه ولري پکې اچول كيږي اود10 نه تر 15 ورځوپورې په انكيوبيتر(Incubator )کې كيښودل كيږي،چې په حقيقت کې انكيوبيتردمايسيليم دودى لپاره هغه درجه (20-24 درجه دتودوخي ) برابروي اود(Growth Chamber) په نامه هم ياديږي .کله چې مايسيليم ټول پاکت احاطه کړل ،همدغه په حقيقت كښې سپان دي

دمرخيړي اساسي کرنيز مواد(Substrate):
مرخيړي دژوند په لحاظ په دريوبرخوويشل شوي
چې عبارت دي له : Saprophyte،Parasite اوMycorhiza څخه دی
ډير عام مرخيړي چې په طبيعت کې دعضوي موادو د پاسه ، په پاڼو او واښو
را ټوكيږي په  تجزيه کوونکو(Saprophyte  ) پوري اړه لري، خام مواد د اولي تجزيه کوونکو (Primary decomposer ) لکهOyster  اوEnokitake مرخيړيو د پاره چې لگنو سلولوزي انزايمونه لري استعماليدلاى شي او هغه چې د نورومرخيړيو او يا بکتريا پواسطه  تجزيه  شوي  وي ددوهمي تجزيه کوونکو
(Secondary decomposers) په واسطه لکه Button اودواښودمرخيړي
(Straw mushroom)لپاره استعماليدلاى شي .
مرخيړي دکاربن او نايتروجن عضوي منابعواوغيرعضوي معدني موادوته اړتيا لري، اصلي  غذايې سرچينه  يې دکاربن څخه ده چې له عضوي موادوڅخه لاس ته راځي
لکه سلولوز( Cellulose ) ، هيمي سلولوز (Hemicellulose )او لگنين  (Lignin ) ،چې دغه موادپه پنبه (Cotton )،دپنبي  د تخم پوټكښې (Cotton seed hulls)دجوارو
لرگي(Corn cob )دگني اضافي مواد(Sugarcane wastes)د ارې بور(Sawdust) اوداسي نوروکې پيدا كيږي . خوبياهم دد غوغذايې منابعواندازه دمرخيړي ترنوعي
  پوري توپيرکوي .دمثال په ډول د Button mushroomلپاره نسبتالوړنايتروجني سرچينه پکارده حال داچې Oyster mushroom اوShiitake هضمي انزايمونه لري چې په خپلوغذايې موادو يې خوشي کوي اوپه منحل ډول يې جذبوي،سلولوز(Cellulose)  چې دمرخيړي اصلي  غذايې  منبع  جوړوي د ځمکي  په  مخ په زياته پيمانه پيداكيږي خودسلولوزدهضم انزايم چې سلوليز(Cellulase )دي ، زياتره واړه مايکروسکوپي موجودات
(Micro organisms )اوفنجيان(Fungi )يې لري نو همدغه مرخيړي دي چې سلولوزدانزايم پواسطه حل اوجذبوي اودانسان لپاره يې دغذاپه شکل بدلوي .

دکمپوست دکرنيزوموادو بشپړوونكي:
دکمپوست دغذايې موادودکمښت دپوره کولو لپاره د لاندې موادوڅخه استفاده كيږي :

الف -حيواني سره :
حيواني سرې دکمپوست دغذايې موادوپه زياتولو، دتخمر،دحجم دتراکم او دهغه دكيفيت دښه کولو لپاره استعماليږي چې دغه ډول سره په عمومي ډول دآس ياچرگانو څخه لاس ته راوړي اودغواسره ورته مناسبه نه گنل كيږي ،په دغوموادوکې دنايتروجن اندازه له 1 نه تر 5 فيصده پوري ده .

ب- کاربوهايدريتي مواد :
په دغوموادوکې دچغندرياگني شيره،دغله جاتوتخمرشوې داني،دغنمويااوربشو سبوس،دوريجوپوټكی ،جوارو،سايبين ،کنف اوداسي نوروتخمرشوي دانې په کز شاملي دي ،دغه موادکاربوهايدريت اونايتروجن دواړه لري اوپه تدريجي توگه دمرخيړي اړتياوې پوره کوي اودنايتروجن اندازه يې 3 نه تر 12 فيصده تغير کولاى شي همدارنگه په پورتنيو موادو کې دشحمي اومعدني موادويو اندازه شتون د مرخيړي په كیفيت مثبته اغيزه کولاى شي .
ج -نايتروجن لرونكې سرې :
په كيمياوي سروکې موجودنايتروجن لکه امونيم سلفيت  ،يوريا،کلسيم امونيم نايتريت  په چټكي سره آزاديږي اودمايکرواورگانيزمونوودې ته په کمپوست کې چټکتيا ورکوي .
د- معدني مواد:
دمعدني موادومرکبات لکه دپتاشيم ميوريت (Murate of Potash)اوکلسيم سوپرفاسفيت ددغه مقصدلپاره استعماليږي ،مړگچ (Hydrated Gypsum)او کلسيم کاربونيټ د کمپوست د محلول دکولايد(Coloid)درسوب اودشحمي موادو دلزجي كښېدلو څخه مخنيوى کوي ترڅوکمپوستي موادله يوبل سره ونه نښلي،  بياهم ديادوني وړده چې ټول هغه مواد چې دکمپوست دمکملونوپه نامه يادشول،بايد دهغودارزانتيا له مخې  استعمال شي .

دکمپوست فورمول :
دکمپوست لپاره معياري (Standard )فورمول ندى ټاکل شوى بلكي په نړۍ كښې دمختلفو موادوڅخه دهغوي دارزانتيااوآسانه لاس ته راوړلوله مخې کمپوست جوړيږي خودکمپوست په فورمول بندي کې بنستيز ه موخه دنايتروجن اوکاربن انډول ساتل دي اوهغه داسې چې دکمپوست دجوړولوپه لومړني پړاوکې دنايتروجن اندازه 1,5% دکمپوست د نورو موادو په  پرتله  ساتل  كيږي  او  د  کاربن  او  نايتروجن   نسبت  يې30- 1:25 يعني د25  نه تر 30 برخې کاربني سېچينې(عضوي منبع)اويوه برخه نايتروجن سره يوځاى كیږي اوپه وروستي پړاوکې کله چې کمپوست تيارشي دنايتروجن فيصدي دنوروموادوپه پرتله له 2 نه تر2,3 فيصده ساتل كیږي اودکاربن اونايتروجن نسبت يې 1:17 ساتل كيږي .
کمپوست په ډوه دوله دى چې په طبيعي اومصنوعي کمپوست نومول شوي ،هغه کمپوست چې دآس له فضلې څخه لاس ته راغلي وي دطبيعي اوهغه چې دواښواومصنوعي كيمياوي سرو څخه منځ ته راغلي وي دمصنوعي کمپوست په نامه ياديږي اودهغو څخه په ځينو هيوادونوکې په لاندې توگه دکمپوست فورمولونه ښودل شوي .
1 ) طبيعي کمپوست :
دآس سره.................. ......................................1000Kg
دغنموسبوس .....................................................350Kg
يوريا......................................................................3Kg
مړگچ .............................................................30-40Kg
نوټ :ديورياپه ځاى دچرگانودسرې څخه د100 نه تر110 كيلوگرامه پورې استفاده کولاى شو.
دHays اوRandle نوموپوهانوفورمول په لاندي ډول ده :
دآس سره  ..................................................1016Kg
دچرگانوسره ............................,..................101,6Kg
دچغندروياگنيوشيره........................................38,1Kg
دپنبه دانې کنجاړه ........................................15,24Kg
مړگچ .............................................................15Kg
 
1 ) مصنوعي کمپوست :
دIARI  ( Indian Agricultural Research Institute )له خوالاندې فورمول ښودل شوي :
دغنموواښه .................................................. 1000Kg
دغنموسبوس ....................................................80Kg
يوريا.................................................................10Kg
امونيم سلفيت ياکلسيم امونيم نايتريت....................10Kg
اوبه رسيدلې چينه يامړگچ ...............................40-50Kg
په پورتني فورمول کې کولاى شوغذايې بشپړوونكي لکه دچغندريا گني شيره(40Kg اويا20Kg شيره +20Kg دپنبه دانې کنجاړه)،دچرگانوفضله کولاى شوله100 نه تر 150 كښېلوگرامه ورزياته کړو،قندي شيره بايدمخکې له مصرف څخه 30 برابره نرۍ (رقيق)شي اودچرگانوفضله هم دکمپوست په لمړي  پړاوکې دکمپوست دجوړولو لپاره اچول كيږي .
په جاپان کې دTakashiنومي سړي لخوالاندې فورمول په 1975 کال کښي ښودل شوى.
واړه شوي واښه ............................................1000Kg
يوريا..................................................................5Kg
کلسيم سيانايد.................................................10Kg
امونيم سلفيت .................................................13Kg
کلسيم سوپرفاسفيت .......................................30Kg
کلسيم کاربونيت ..............................................25Kg

شيسلر(Schisler) نومي عالم په 1974 م کې لاندې فورمول ښودلى :
واړه شوي واښه ...................................................68Kg
واړه شوي تازه جوار................................................68kg
داوربشودتخمونودنيښ شيره(مالت).........................13,6Kg
دچرگانوسره  ...................................................11,33Kg
يوريا................................................................11,18Kg
پتاشيم ..............................................................1,6Kg
مرگچ .................................................................4,5Kg
دشين اوهمکارانو(Shin et al) فورمول په 1971 کښې په لاندي ډول ښودل شوى :
دوريجوواښه ...................................................... 1000Kg
دچرگانوسره .........................................................100Kg
مړگچ ..........................................................12-15-20Kg

دهو(Ho ) فورمول (1978 ) په تايوان کښې په لاندي ډول ښودل شوى :
دوريجوواښه .....................................................1000Kg
امونيم سلفيت .......................................................18Kg
يوريا....................................................................4,5Kg
کلسيم سوپرفاسفيت .............................................18Kg
کلسيم کاربونيت ....................................................27Kg

دمحمدي گل تپه اي اوکاپورلخواپه1989 كښې لاندې فورمول ښودل شوى :
دغنموواښه ........................................................300Kg
 دغنموسبوس ....................................................22,5Kg
يوريا.....................................................................5Kg
کلسيم امونيم نايتريت ............................................4Kg
مړگچ ..................................................................18Kg

په ايران کې يوبل فورمول هم په کاروړل كيږي :

دغنموواښه ........................................................6000Kg
دچرگانوسره .......................................................3500Kg
يوريا....................................................................100Kg
دچغندرشيره ........................................................100Kg
مړگچ ..................................................................400Kg
که وغوراړو چې د پورتنيو فورمولونو څخه يو جوړکړوبايدديادوشوو فورمولونو د تركيبي اجزاو لگښت سره پرتله کړو او بيايې جوړ کړو همدارنگه که موچيرې په کمه يا زياته پيمانه د کمپوست توليدغوښتل بايددسبسترات دکمولويازياتولو متناسب دسبسترات غذايې مکملونه دنومورو فورمولونوسره سم کم اوياهم زيات کړو.

چاپيريال (Environment):
اخيرنى دپام وړ عامل چې دمرخيړي دکرنۍ لپاره لازم دي اودهغه په توليدکښې داهميت وړ رول لري ،دمرخيړي لپاره ديومناسب  چاپيريال (محيط)برابرول دي ،څرنگه چې مرخيړي دپوست پواسطه نده خوندي شوي نودهغه دنمويې چاپيريال په واسطه په اساني سره اغيزمن كيدلاى شي نواړينه ده چې دمرخيړي دروزني لپاره يو مناسب چاپيريال برابر شي ،هغه څه چې دمرخيړي دچاپيريال لپاره لازم دي عبارت دي له :
الف)دتودوخي مناسبه درجه (Proper temperature)
ب)لندبل (Humidity)
ج)رڼا(Light)
د)دهواجريان (Ventilation )
دپورته محيطي عواملومناسبه اندازه دبدني ودې په پړاو اوتکثري پړاو كښې توپير کوي ،دمرخيړي مايسيليا له 5 درجه سانتي گرادڅخه تر 40 درجه سانتي گرادپورې ژوندي پاتې كيدلاى شي اوښه وده له 20 نه تر 30 درجوپورې کوي سنجاق ډوله ساختمانونه چې دمرخيړي د ودې لمړني پړاو دې له 10 نه تر 20 درجو دتودوخې پورې منځ ته راځي ،دمرخيړي تازه ميوه(Fresh Fruit body) %80 اوبه جوړوي نوبايددسبسترات دلندبل اندازه يې له 60 نه تر 75 فيصده پورې وي دلندبل مختلفې اندازې له 80 نه تر95 فيصده پورې دمرخيړي دلمرني ،منځني اوپايله ايزي  ودې لپاره ضروري ده .دچاپيريال دبرابرولولپاره به وروسته بشپړ معلومات دهر ډول مرخيړي لپاره وړاندي شي .

داويسترمرخيړي ( Oyster Mushroom ) روزنه
داويسترمرخيړي دروزنې لپاره چې کوم مواد پکاردي په لاندز ډول دي :
1 ) ريگ اوسيمنت    
2 ) کمپوست
3 ) ښيښه اي پلاستيكي کڅوړي
دمرخيړي تخم (Spawn )

ريگ اوسيمنت :
ريگ او سمنت  د کمپوست د ځاى جوړولو لپاره   پکار  دي ، د کمپوست  لپاره
سهيل (جنوب )خواته يوه ټوټه ځمکه په مايله توگه سمنت کوو ترڅواوبه په ښه توگه له دغي سمنت شوي ځمکې څخه ووځي . 
 
کمپوست :
دکمپوست لپاره ښودل شوي موادپه لاندي ډول دي :
a )د غنموواښه             b )د اري بور             c) مړه يااوبه رسيدلي چونه
دغنموواښه څومره چې زمونږ پکاروي  په همغه اندازه يې اخلو اوپه اوبو کښې يې ديوې شپې لپاره اچووترڅو اوبه په پوره اندازه جذب کړي وروسته دغه واښه په سيمنت شوي ځاى کښې غونډوو اوکه چيري سيمنت شوى ځاى ونلرونودپلاستيک څخه هم کار اخيستلاى شوچې دواښو لاندې يې هوارکړو په هرحال دغه غونډشوي واښه په فشارورکولوسره تخته کوواودپلاستيک پواسطه يې په ښه توگه پټوو
تر څوهواورنشي اوکه دپلاستک يوه څنډه دکمپوست لاندې  اوبله څنډه يې دپاسه پرې هواره شي نوښه راځي ، دغه کمپوست د څلورو ورځو لپاره پريږدو ترڅو تخمر په کښې سرته  ورسيږي ،وروسته له څلورو ورڅو واښه لوڅوو او له %2  نه تر 5% مړه چونه او2% ورسره د اري بور اچوواوپه ښه توگه يې مخلوطوو اوبيايې غونډو
اودپلاستيک پواسطه يې پټوو اوکم تر کمه دريوورڅولپاره يې پټوواو وروسته له دري ورځويې بيالوڅوواوښه يې گډوو په همدغه وخت کښې دکمپوست لندبل بايدله65% نه تر70% پوري بايد وي چې لندبل يې په آسانه توگه داسي معلومولاى شوچې يوموټى له کمپوست ځينې رااخلواوزورکوو يې په زورکولوسره بايدله کمپوست څخه له يوڅاڅكي نه زياتي اوبه ونه څاڅي اويواځې لاس بايدلوندکړي .
لاس ته راغلى کمپوست په ښيښه يې کڅوړوکښې اچوو چې ددغوکڅوړو اندازه  په عمومي توگه  22  x 16 انچ وي اودنوموړوکڅوړو دري برخې ډکوو اويوه برخه يې خالي پريږدو اودکڅوړوخوله دکشک ياتارپواسطه تړو.اوس دغه کمپوست چې په کڅوړوکښې اچول شوى بايدتعقيم شي ،ددې کارلپاره يو200 ليتره بيرل رااخلواودخستي دنيمايې څخه يې يو څه اندازه زياته (د6  انچ په اندازه )يې داوبو څخه ډکوواوپه دغواوبوکښې خستي دروواوپه سريې يوه ټوټه جالي همواروو اودجالي دپاسه کڅوړي ږدو،وروسته دبيرل لاندې اورکوو اوله يونيم ساعت نه تر دوه ساعته پوري نوموړو کڅوړو ته  بخار ورکوو،بيادغه کڅوړې لري کوواوپه ځاي يې نوړې کڅوړې ږدو،بياهم ديادونې وړده چې دکڅوړې سر بايد تړلى وي ترڅوداوبوبخارات ترينه تير نشي ،کله چې کڅوړې يخي شوي اودتودوخې درجه يې د25 درجوپه شاوخواکښې راټيټه شوه ،دمرخيړي تخم (سپان) پکښې کرو،داسې چې تخم بايد دريو خواووته دکڅوړې واچول شي اودتخم اندازه عموما %10 وي اوياپه بل عبارت په هركيلوگرام واښوکښې 30-50 گرامه سپان اچووکه کڅوړي ډيرې غټي وي دواښودهري 10 سانتي متره طبقي دپاسه يوخط سپان اچول كيږي اودکڅوړو په هغوخواووکښې چې سپان ندى اچول شوى له 5 نه تر 6 سوري كيږي .
پورتنۍ طريقه دکمپوست جوړولودوردکوولايت دسيدآبادولسوالي د شش قلعه په نمايشي فارم کښې ترسره شوې ده په لاندي طريقې سره هم کولاى شو چې کمپوست جوړکړو:
دغنمويااوربشوياوريجوواښه اوياهم په رنده دلرگي تراش شوي نري نري پوستكي په اوبوکښې ديوې شپې لپاره په اوبوکښې اچووترڅوپه پوره ډول لامده شي ،وروسته يې له 2 نه تر 3 ساعته په څوښ شوواوبوکښې تعقيم (Pasteurize) کوواوهرډول لوښي چې مناسب وي پکښې تعقيم کولاى شو،دتعقيم دوخت اندازه له هغه وخته شروع كيږي کله چې اوبه په جوش راشي وروسته لدې نوموړي واښه په يوپاک پلاستيک كښې اچول كيږي ترڅوساړه شي داسې چې دلاس دشاپه لمس کولوسره دواښوڅخه گرمي محسوسه نشي وروسته لدې چې واښه ساړه شول د3 نه تر 5 فيصده سپان سره يې مخلوطوواوياپه بل عبارت دهرKg10 تعقيم شويوو واښوسره له 400 نه تر 500 گرامه سپان مخلوطوواوپه ښيښه يې کڅوړوکښې چې له45 نه تر50 سانتي متره قطر ولري د80 نه تر 150 سانتي متره په ارتفاع سره ډکوو اويوڅه اندازه فشار ورکووترڅو لندبل وساتي اووروسته لدې يې دکوټې په چت يافرش باندې ږدواووروسته لدې چې دواښوسطحه په پوره ډول دنريوسپينوتارونوپواسطه ونيول شي د20 نه تر 25 سانتي متره په فاصله د2 سانتي متره قطرپه اندازه سوري پکښې کوو.
په پورتنيودواړوطريقوکښې د20 نه تر 25 درجه دسانتي گريدکښې د18 نه تر 25 ورځي وروسته دکمپوست شاوخواسپين تارونه پيداكيږي اوپه وده پيل کوي .

دمناسب چاپيريال برابرول :
که څه هم اويستر مرخيړي له 16 نه تر 30 درجه دسانتي گراد پورې دتودوخې تغيېر زغملى شي خوبياهم ښه حاصل د20 نه تر25 درجودتودوخې کښې ورکوي ،څرنگه چې مخکې هم يادشول چې دکڅوړو دډکولو په وخت کښې دکمپوست لندبل بايدله 65 نه تر 75 فيصده پورې وي اودهغه داندازه کولوطريقه هم بيان شوه،همدارنگه دتوليدپه وخت کښې بايددکمپوست لندبل له%85 څخه کم نه وي اوددې کارلپاره کله چې مرخيړي په حاصل راشي  ،دکوټې فرش هره ورځ دوه يا درى ځله آبپاشي کوو،ښه به داوي چې جغل ياغټودانو   لرونكي د3 -6 انچ په ضخامت دکوټز په فرش واچول شي،همدارازپه کوټه کښې دگروپ يا څراغ (Lamp )بلول په خاصه توگه نيون چې دسپوږمۍ غوندې رڼاتوليدوي دحاصل په زياتولوکښې مرسته کولاى شي ،همدارنگه په کوټه کښې دجالي لرونکوکړكښېو شتون چې دلمړدمستقيمووړانگواودهوادتيزجريان مخه ونيولاى شي  ښه ده.

دتوليدپيل :
هرکله چې په کڅوړوکې سنجاق ته ورته جوړښتونه دمرخيړي جوړشول ،همدغه وخت دمرخيړي دتوليدپيل دي اوپه دغه وخت کې لومړى دکڅوړوسرونه دتړل شوي برخې نه لاندې دقيچي پواسطه ورځنې پرې کوواوبيادکڅوړودوه خواوې دقيچي پواسطه پريکوواوپلاستيک يې دبيخ لوري ته ښکته کوو په دې توگه دکمپوست په بشپړډول لغړ كيږي ، څرنگه چې دکمپوست په بربنډولوسره يې لندبل کميدلى شي نوپدې صورت کې دورځې دوه ځله يازيات اوبه دسپري (گرديادوړې)په شکل ورکولاى شوخودغه اوبه ورکول 48 ساعته مخکې  دمرخيړي دحاصل دټولولوڅخه بايدودريږي کله چې حاصل يې ټول شوداوبوورکولوته ادامه ورکوو.

دمرخيړي ټولول :
دنه رسيدلي اويستر مرخيړي خوله (Cap ) توروي اوکله چې شکولوته تيارشي نوسپين رنگ غوره کوي ،نوکله يې چې کوپله ياخوله سپينه شي ديوپاک چاقوپواسطه مرخيړي دتني دپاي څخه دسهاريامازديگر په وخت کښې پريکوواوپه يوپاک پتنوس اوياداسي نورو لوښو کښې يې اچوو داسې چې يودبل دپاسه پرز نوځي ،دغه لوښي په آزاده هواکښې سيوري ته دورځې دوه ځله سهاراومازديگر ږدو،کله چې ښه وچ شول اوماتيدونکى خاصيت يې پيداکړل په کاغذي کارتنوياقوطيوکښې يې په منظمه توگه دقطارپه شکل ږدواودقطارونوتر منځ يې يوشخ کاغذ ږدو،دقطيودپاسه منظم ليبلونه لگووچې په هغه کښې دمرخيړي دوديزياځايې اوعلمي نومونه ، دپروتين اندازه،منرالونه،ويټامينونه اوغذايې ارزښت بايدليکل شوى وي .
ديادونې وړده چې مرخيړي بايدپه پوره ډول وچ شي ځکه که دزيرمه کولوپه وخت كښې رطوبت ولري ددې امکان شته چې دمرخيړي انزايمونه بيافعاله شي اومضره فنگسونه پرې يرغل وکړي اوپه پاى كښې دمرخيړي دخرابيدوسبب شي ،همدارازکولاى شوچې مرخيړي له منفي18 نه تر 25 درجودتودوخې كښې په تازه ډول زيرمه کړوچې ددغه ډول مرخيړي كيفيت اوخوندتازه مرخيړي ته ورته وي .
همدا راز مرخيړي دکانسرو  په ډول په بوتلوكښې ساتلى شو،داسې چې دبوتل دوه  برخي دمرخيړي څخه ډکوواود2 نه تر3 دقيقوپورې يې په سرواوبوكښې ږدواو بيا وروسته يومحلول چې ديوليتر اوبو،15 گرامه مالگي اويوگرام دسركې تيزاب (سيتريک اسيد) يا دليمودجوهرڅخه جوړشوي دبوتل پاتې  دريمه برخه پرې ډکوواود25 دقيقولپاره يې دبخار په ديگ ياAutoclave كښې بخارورکوواوبيايې په سرواوبوكښې ږدو،په دغه طريقي سره مرخيړي ديونه تر دريوکالوپورې په خوندي توگه ساتلاى شو.

داويستراوشيتيک(Shiitake ) مرخيړيوکرنه دلرگيوپه کوندوباندې
1 ). ددغه ډول کرنې لپاره هغه لرگي چې له وني څخه تازه پرې شوي وي اودپريکولو يې له دريواونيوزيات وخت نه وي تيرشوى اودپانړيژو ونوله ډلې څخه وي اوقطريې د10 نه تر100 سانتي متره پورې وي اودزړواووچو ونوڅخه نه وي ځکه چې دنورومضره فنگسونواوبکتريا پواسطه ککړ وي ،چې په عمومي توگه دشيتيک مرخيړي لپاره دبلوط،ايلدراوتوس له ونو څخه اوداويسترمرخيړي لپاره دچنار،سپيداراوولې له ونوڅخه کاراخيستل كېږي .

2 ) دکرني لپاره دلرگي جوړول :
په لرگي كښې په دسپان دمخروط ياPlug په اندازه د15 سانتي متره په واټن يوله بل نه دبرمې پواسطه سوري کوو.

3 ) دسپان کرل :
هغه سوري چې دبرمې پواسطه موپه لرگي كښې کړي وو،سپان پكښې اچوودهر50 سانتي متري لرگي لپاره چې له 10 نه تر 15 سانتي متره قطرولري ،تقريبالس دانې سپان چې دپلگ په شکل وي کفايت کوي .

په مناسب ځاي كښې دتوليد لپاره دلرگيوكېښودل (Incubation ):
لرگي په لويوپلاستيكې کڅوړوكښې اچوواوسريې تړواوپه تياره ځاى كښې چې له 20 نه تر25 سانتي گرادپورې تودوخه ولري ږدو،لرگي له 4 نه تر 10 مياشتو وروسته دسپيني  مايسيلياپواسطه پوښل كېږي چې دغه دوخت اوږدوالى دمرخيړي په نوعي ،لرگي اودلرگي په اندازې پوري تړلى دي .
 
دتوليدپيل :
وروسته لدې چې لرگي دمايسيلياپواسطه په پوره ډول وپوښل شو،لرگي دکوټي څخه وباسو اودلمراودباد دمستقيم تماس څخه يې ژغورو،کله چې هوا لنده اودرجه دتودوخي د5 او20 درجه دسانتي گرادترمنځ وي دمرخيړي توليدپه خپل سر شروع کوي چې دغه پړاو دحاصل ورکولوهرکال له3 نه تر 5 ځله هرکال واقع كيږي اودحاصل ورکول هم له 5 نه تر 10کاله پوري دوام کوي ديادوونې وړده چې دمرخيړي لپاره لندبل اوتودوخه په مصنوعي ډول هم برابرولاي شو .

دButton Mushroom (تني ډوله مرخيړي ) روزنه
دکرلوياودي فصل :

ښه فصل ددې ډول مرخيړي دودي لپاره دپسرلي فصل دى، په په تودوسيموكښې دژمي په موسم كښې دميوي دبدن(Fruit Body )دتوليدلپاره د16 نه تر 18 درجه دسانتي گرادمناسب دي .

دکمپوست جوړول :
دمصنوعي کمپوست دجوړولولپاره لاندي موادپکاردي :
- دغنموواښه ---------------------------------250Kg
- سبوس---------------------------------------- 25Kg
- امونيم سلفيت ياكلسيم امونيم يايتريت--------4Kg
- يوريا----------------------------------------------3Kg
- مرگچ ------------------------------------------20Kg
پورتني اندازه دموادود15-16 هغو قالبونولپاره چې اوږدوالى يې يومتر،عرض يې نيم متراوارتفاع يې 15 سانتي متره وي ،کافي دي .
دکمپوست جوړولوطريقه يې داسي ده چې لمړي واښه په فرش هواروو(دفرش جوړولو
طريقه داويسترمرخيړي  دروزني  په  معلومات كښې ښودل  شوي ) اودآبپاش پواسطه يې په بشپر ډول لمدوواو ورسره سبوس ،امونيم سلفيت اويورياپه ښه ډول گډوواودلاس ياشاخي پواسطه يې ديومترپه اوچتوالي اوديومترپه عرض  غونډوواوپه ارامي سره يې تخته کووخودومره هم بايدتخته نشي چې پوپنک يې ووهي .

دکمپوست اړول رااړول :
اړينه ده چې دکمپوست غونډي دمهال ويش مطابق څوځله په مختلفووختونو كښې واړول شي اوبيرته ټوله اود اول ځل په څير غونډ شي  چې دغه مهال ويش په لاندي ډول ښودل  شوي :
- داړولو را اړولو(گډولو)لومړى پړاو4 ورځې وروسته دکمپوست له غونډولو څخه .
- دوم پړاو8 ورځي وروسته .
- دريم پړاو12 ورځي وروسته .
- څلورم پړاو16 ورځي وروسته .
- پنځم پړاو 20 ورځې وروسته ،پدې پړاوكښې 10Kgگچ هم ورزياتيږي .
- شپږم ياآخرنى پړاو24 ورځې وروسته ،پدې پړاوكښې په کمپوست باندې حشره مرگي دوا وې لکه ميلوتاين (10ml په 5 Lit اوبوكښې )اوياDDT ،BHC اوياLindoe (240 گرامه په 5 ليتره اوبوكښې )دپمپ پواسطه شيندل كيږي .
په هرځل اړولورا اړولوكښې بايددآبپاش پواسطه اوبه ورکول شي ترڅوهغه  اوبه چې  دتبخير پواسطه له کمپوست څخه  ضايع شوي بيرته پوره شي .

دسپان کرنه :
سپان کولاى  شوچې  دکمپوست دپاسه په چوکاټونوكښې وشيندو اودخاورې دنرۍ طبقې پواسطه  يې (چې ددريوبرخوباغي يا ځنگلي خاورې اويوي برخې  ريگ څخه لاس  ته  راوړل كيږي اودنمگان نومي  دواپه  واسطه چې 5 ملي ليتره  ديومترمکعب  خاوري  لپاره کفايت کوي  ، ضد عفوني كيږي )وپوښواوياهم سپان  دکمپوست  سره کډوواووروسته يې په چوکاتونوكښې  اچوواوداخبارپواسطه يې پوښواوداوبوپواسطه يې لمدووترڅولندبل وساتي،چوکاتونه چې دلرگي څخه جوړيږي دقطارپه  شکل اويودبل دپاسه كيښودل كيږي او دپاسني اولانديني چوکات اودقطارونوترمنځ  د تگ راتگ اواوبو ورکولولپاره اود حاصل دراټولولولپاره کافي اندازه فاصله پريښودل كيږي .

  په پورته تصويرونوكښې دبټن مرخيړي کرنه  په کڅوړواوپه مستقيم ډول په طاقونو(Shelves)كښې ښودل شوي .  

                                      
دسپان ژوندي كښېدل : 
کله  چې  طاقونه  په کوټه كښې د25 -27 درجودتودوخې كښې وساتل شي ،سپين پنبه  ډوله تارونه په  ټول کمپوست كښې پيداكيږي دغه عمليه له 12 -15 ورځې پوري نيسي ترڅود دټول کمپوست مخ وپوښي ،دتودوخې ټيټه درجه ضررنه ورته  رسوي خودسپان  دخپريدلووخت اوږدوي .

خاوره ورکول :
وروسته دسپان له خپريدلونه او دواورې په شکل يوې نرۍ پردې نه وروسته،دهغه په مخ يوه نرۍ طبقه دخاورې  ديو انچ  په اندازه ورکوو.خاوره لکه چې  مخكې  يې  يادونه  وشوه ديوي  برخې  ريگ اودرى برخوباغي خاورۍ څخه اوياد دري برخوورستې ياسوځول شوز حيواني فضلي اويوې برخې باغي  خاورې دگډولې څخه لاس ته  راځي داښه  ده چې خاوره دلندبل  ساتلوزياته وړتياولري اوpH يې له7,4 نه کم  نه  وي اولکه  څنگه  چې مخكې  وويل  شول خاوره بايددحشراتو،نيماتودونواوپوپنک په ضددواپاشي اوضدعفوني شي .دضدعفوني کولوعمليه کولاى شودبخار ورکولو اود فارملين په  واسطه سرته  رسولاى شو.
نيم ليترفارملين  له لس ليتره اوبوسره حل كيږي اوپه يومتر مکعب خاوره باندې چې دپلاستيک په مخ هواره شوې وي دآبپاش پواسطه پرې شيندل كيږي  وروسته  دغه  خاوره غونډوواود48 ساعته لپاره  يې ډبل  پلاستيک پواسطه  پوښل كيږي اوديوې  اونۍ لپاره  دوخت اړتيالري چې  دفارملين بوى  له لاسه ورکړي وروسته لدې چې له  خاوري څخه دفارملين بوى ورک شوداستعمال لپاره تياره ده   دخاورې پواسطه  له  پوښښ څخه وروسته د کوټې تودوخه  بايدله24 -25 درجوپورې ديوې ورځي  لپاره  وساتل شي ،بيا  دکوټي  تودوخه تر18 درجوپوري راښکته كيږي .

دحاصل راټولول :
وروسته  له 2 -3 اونيودخاورې دپوښ څخه سنجاق  ته  ورته جوړښتونه راپورته كښېږي اوله 3 -4 ورځې وروسته له هغه څخه تڼۍ ډوله مرخيړي منځ ته راځي اوکله چې  مرخيړي تڼۍ جوړه کړه بايدوشکول  شي ځکه که دپخوالي په  موخه  پريښودل شي دخولې لاندې نازکه پرده  يې چوي اودچترۍ  يې خلاصيږي اوبده بڼه غوره کوي ، چې پدې توگه خپل ښه كيفيت له لاسه ورکوي  دشکولوطريقه  يې  داسي  ده چې  سريې دگوتو پواسطه نيول  كيږي اودځمكې خواته  زوراوتاويږي اودخاوري ذرات دچاقوپواسطه دمرخيړي دبيخ څخه لري كيږي .
ددغه مرخيړي دحاصل اندازه په  يومتر مربع طاق كښې په اوسط ډول د6 كيلوگرامه څخه زياته ده خوکه کمپوست په ښه  توگه  تيارشوى وي د10 كيلوگرام څخه  هم  زيات  حاصل ورکوي .

زيرمه کول :
دبټن مرخيړي په تازه ډول استعمال ښه دي خوپه يخچال كښې دکموورځولپاره هم دزيرمه کولوقابليت لري اودسپوردتوليد لپاره په  يو لوند کاغذ كښې نغاړل كيږي اوپه يخچال كښې ساتل كيږي .

دشولوپه واښو(Paddy straw )مرخيړي روزنه
دشولودواښومرخيړي  ددوالواريالا دنوعو(Volvarialla spp)څخه دي چې دچينايي مرخيړي په نوم هم ياديږي اودشيتيک مرخيړي هم ددغو نوعوله ډلې څخه دي دغه ډول مرخيړي په جنوب ختيځه آسياكښې کرل كيږي او تور تياره  رنگ لري خوخونديې دير ښه دي په هانگ کانگ اودجنوبي آسياپه هيوادونوكښې خلک دشولودواښومرخيړي  ته دتني ډوله مرخيړي په نسبت زيات  ارزښت ورکوي .

دوه يز فصل :
دغه  ډول مرخيړي په توده اولنده هواكښې راټوكيږي دودې لپاره يې مناسبه دتودوخې درجه له 24 -35 پوري ده اود7 درجو نه  کمه  تودوخه  كښې له منځه ځي همدارنگه دغه مرخيړي زيات لندبل ته  اړتيا لري  اوبايدد75-80 فيصده اوياله هغه نه هم زيات لندبل موجودوي .

دکرنې ځاى :
دوالواريالا دنوعوپه نمايندگي بياهم دشيتيک (Shiitake ) مرخيړي  دکرنې څخه دشولوپه واښوكښې يادونه کوو،دغه مرخيړي په دوه ډوله  کرل كيږي چې په  لاندي  ډول کرل كيږي .
1 ) دغه مرخيړي په آزاده هوا كښې دکوټي ياتعمير څخه دباندې په ساده  تخنيک سره کرل كيږي او برى ددې طريقي دادي چې ډير زر حاصل ورکوي اودمکروبونوته موقع نه ورکوي چې وده وکړي .دغه طريقه پدې ډول  ده چې ريبل شوې شولې دگيډۍ يا بنډل په شکل تړل كيږي اوديوي شپي لپاره په اوبو كښې اچول كيږي وروسته له هغه له اوبوڅخه لري كيږي اودلر وخت لپاره پريښودل كيږي چې اضافي اوبه يې وچي  بيايې په يوصندق كښې چې يومتراوږدوالى ولري اوديوچوکاټ په شکل بيخ اوسريې نشته اويواځې ځلورخواوې يې جوړې دي ،د20  يا30 سانتي متره په  ضخامت  يې پكښې  اچوو داسې چې اوله طبقه  د10 سانتي  متره  په ضخامت اچوواوداوبوپواسطه يې لمدوو اوښه يې تخته کوواوبياسپان دغنموله سبوسوسره گډوواوپه نوموړې طبقې يې شيندو بيابله طبقه  د10 سانتي متره په اندازه دلمړنۍ طبقې  په  څير يې جوړوواوبياسپان پرې شيندو همدا رازکه په صندق كښې ددريمې طبقې ځاى ووهغه هم دنوموړوطبقوپه څير جوړوو بيايوه نرۍ  طبقه دشولودواښوپرې اچوو اووروسته يې له صندق  ځينې لرې کوويعنې  چوکاټ ورځينې پورته کوواوواښه په خپل  ځاى پاتي   كيږي ،دغه واښه دپلاستيک پواسطه پوښواوبيادپلاستيک دپاسه يوه نرۍ طبقه   ددشولودواښواچووترځودلمردمستقيمووړانگوڅخه يې وساتي . که نوموړې گيډۍ دتودوخې له 32 – 38 درجو كښې كيښودل  شي اولندبل يې  %70 وي  ( چې  د مرطوب  ساتلو لپاره  يې  هره  ورځ  د آبپاش پواسطه په پوره ډول لمدوواوبيرته يې پټوو) په ځلورمه ياپنځمه ورځ مايسيلياپه ابتدايې ودې پيل کوي اوپه  همدغه  وخت كښې  پلاستيک  ترينه  لرې کوو که  د گيډيو (بسترونو) مخ وچيدل دمحلول پاش ياآبپاش پواسطه چې واړه سوري ولري  د ورځې  لږترلږه  يو ځل  لږ لږ   اوبه  ورکوو او په  اتمه  يا لسمه ورځ  په  توليد پيل  کوي  چې  دتوليدپه وخت كښې د 28 -32 درجه دتودوخې او%75 لندبل كښې ښه حاصل ورکوي .

دمرخيړي راټولول اوزيرمه :
دتخم له پاشلونه 10-15 ورځې وروسته مرخيړي راښکاره كيږي اوپه  دوامداره توگه      له يوې اوني نه تر 10 ورځوپورې حاصل ورکوي اومرخيړي هغه وخت راټولووچې کله    يې  چترۍ  په  پوره  ډول خلاصه شي ،که تازه وخوړل شي ډير خوندوروي اوپه يخچال    كښې  يې  له  2-3  ورځوپوري  ساتلاى  شو اوکه د مالگي په 10 فيصده محلول كښې يې  غوټه  کړو او په  سيوري  يا لمر كښې  يې وچ کړو نود زيرمه کولووخت يې زياتيري .
2) په نمويي کوتوكښې داويستر اوبټن مرخيړيوپه ځيري کرل  کيږي اوطريقه يې په لاندې ډول ده :
 لمړى د شولوواښه  4-5 انچ  په  اندازه  واړه کوي  اوپه  ا وبوكښې  يې  ديوې شپې  لپاره اچوي اوله  دوه شپونه زيات  بايدپه  اوبوكښې پاتي نشي  او د پنبې کنجاړه چې  په  اوبو كښې لمده شوې  د2-7 ورځوپورې يې پريږدو چې  تخمر وکړي   ،له  واښو سره يې  گډوو او  د 49 – 60 درجو  د  تودوخې  كښې  د2 – 4  ورځو  پورې  تخمر  ورکوو په دې  وخت كښې دپنبې کنجاړه چې د نايتروجن  له  پلوه  ښه غني  ده  د نوروعضوي موادوسره  تعامل کوي اوتودوخه توليدوي  وروسته  بيا 32-38  درجو د تودوخې كښې سپان پرې  شيندو او  په  کوټو كښې  يې  په  پلاستيكي  رڼو کڅوړو يا  طاق (Shelf   )  كښې  يا بلاک   او  داسې  نورو كښې  يې  کرو او 4-5 ورځو وروسته  يې په  سر  يوه نرۍ  سطحه د خاورې شيندو ترڅوپه  يوه  مخه  د مرخيړي توليد کړي چې  وروسته له خاورې  اچولو      له4 -6 ورځو وروسته  په  توليد پيل کوي اوپه  دوو پړاوونو كښې حاصل ورکوي چې  په  اول پړاوكښې %75 اوپه دوهم پړاوكښې %25 مرخيړي توليدوي .

ددهينگري (Dhingri ) مرخيړي روزنه
دغه   مړخيري  خاص  خوند او بوى  لري او د ويټامين  C  او معدني موادو لکه کلسيم اوفاسفورس  ښه  منبع   ده  او د خپلې  ودې  لپاره 20 -27  درجو د تودوخې  او 80-85 نسبتي لندبل ته اړتيالري .

کرنه :
دغه  مرخيړي  هم  په   عمومي  توگه د  شولو  په   واښو  کرل  كيږي  او  د  کرنې لپاره  يې دطشتونو ،  قالبونو ،  لرگين   صندقونو ،  رڼو   پلاستيكي   کڅوړو او  ټوکريو  ځخه کاراخيستلاى شو.
دشولو  واښه  د6 -10 سانتي  متره  په  اندازه  واړه کوواوديوې شپي لپاره يې په اوبوكښې اچوو او وروسته يې له  اوبوڅخه  وباسواو پريږدو يې چې  اضافي اوبه  يې  وچې اويو فيصد  سبوس  په  اوبو كښې   د  سپان  سره   گډوو او  بيا دغه  سپان   د  واښو سره گډوو . وروسته لدې  يې په پلاستيكي  کڅوړو او يا  نورو لوښو كښې  لکه   چې   پورته  ياد  شول  اچوو ،  که  په کڅوړو كښې  مو کرل   بايد په کڅوړو كښې  واړه  واړه  سوري  وکړو چې د اوبود توليدلو نه  مخنيوى  وکړي  او که  په   چوکاټونو  يا  طشتونو كښې   مو کرل  بايد سوري  لرونكي پلاستيک  پرې  واچول شي  د سپان  دژوندي كيدو په وخت كښې بايدلندبل 80-85 فيصده وي . په ياد ولري چې  واښه  له  اندازې  زيات  لامده  نشي ځکه ددې امکان شته چې خوساشي .
له12-20 ورځو وروسته سنجاق  ته  ورته  سرونه  د مرخيړي  را پورته كيږي  او
 د يو تاو شوي شکل په  څير په  دوو خواوو كښې  انکشاف کوي اوپه  همدغه وخت كښې  بايد  مرخيړي  راټول   شي او د لاس  يا چاقو پواسطه يې شکولى شو. دغه مرخيړي   په  تازه   او  وچ    ډول   بازار   ته   ليږدولى   شو او  وچ   مرخيړي   يې  په   پلاستيكي پاکټونوكښې ساتل كيږي .

دمرخيړيوناروغۍ اومخنيوي
مرخيړي دعالي نباتاتوپه ځيرپه مختلفوناروغيواخته كيږي چې عاملين يې نورفنگسونه ،بکتريااووايرس وي،دهوادجريان کموالى دتودوخې ددرجي دزياتوالى اوکموالى سره سره دځينوناروغيودمنځ ته راتگ سبب كيږي دلته دځينوناروغيوپه اړه په لنډه ډول يادونه اودهغه دمخنيوى لارې چارې ښودل كيږي  .

1 ) دميلډيودديکتايلم دنوعي ناروغي (Mildew of Dactylium sp ):
په دغه ناوغۍ كښې دطشتونودخاورې مخ دسپين پوپنک پواسطه پوښل كيږي اوپه تيزۍ سره خپريږي وروسته دملديوسوررنگ ښکاره كيږي چې يوډول فنگس دى اودمرخيړي دپاسه په طفيلي ډول ژوندکوي اوپه خاوره كښې ځان راښکاره کوي اودزياتوالي په حالت كښې په پوره ډول دمرخيړي دودې مانع گرځي دمخنيوى لپاره دزيات لندبل نه ساتنه اوپه کوټه كښې دهوا د دجريان موجوديت ضروري دي اودمرخيړي طاقونه بايدپه جلاجلاتوگه د(Zineb) يا(Dithane) په 20% محلول سره تداوي شي اوکوټه ددوهم ځل کرنې  لپاره دفارم لديهايدپه 5% محلول سره ضدعفوني شي .

2) دترفلي مرض (Truffle disease) :
ددغه ناروغۍ عامل Microspore pseudobalsmia  ده دمرخيړي دميوې برخه دوړوكي چارمغزپه شکل د2-2.5 سانتي متره په قطر باندې ديوې زيږې کتلي په شکل دگونځې اومړاوې سطحې سره په بوي ورکوونكې بڼه ځرگنديږي اوبټن مرخيړي په تيزۍ سره ددغه ناروغۍ په سبب له منځه ځي اودغه ناروغي دمرخيړي دسپان دښمنه ده اوپه گرد شنه رنگې بڼه دواښوپه ټوټوراپيداكيږي اونورفنگسونه له سپان سره دغذايي موادوپه لاس ته راوړلوكښې سيالي کوي چې په دې كښې هم زيات لندبل اودهوا دجريان دنه شتون سبب دي .
دمخنيوى يوه لاره داده چې درجه دتودوخې 18 سانتي گريدته دشاخي وهلو(کله چې دکمپوست سطحه سپيني مايسيلياپواسطه وپوښل شي ) په وخت كښې راټيټه شي اودحاصل ورکولوپه وخت كښې بايدله 17 درجه دسانتي گريددتودوخې ځخه بايدلوړه نشي ،په لوړه تودوخه كښې دمرخيړي حاصلات په بسترونوكښې له خطر سره مخامخ كيږي دلازياتومعلوماتولپاره له مربوطه متخصص مشوره کولاى شي .

3) دگلاب دگومنځې ناروغي (Rose comb disease ) :
دغه ناروغي په کرنه پورې اړه لري چې په هغه كښې دنوروفنگسونومداخله نشته اود(Gill) دانساجوپه واسطه چې مرخيړي ته خرابه بڼه ورکوي اوهغه وخت رامنځ ته كيږي چې دتيلوياذغال ياگندگي اويادغوړلرونكي (روغني ) رنگ په بوى سره دمرخيړي بستر تماس وکړي اويواځينې دمخنيوى لاره يې له پورته يادشويو شيانونه دبستر ساتنه ده  .

دمرخيړي آفتونه اومخنيوي 
دمرخيړي سپږې (Mites) ،سپرنگ لكښېان (Springtail) اومچان دمرخيړي دکوټې اوسيدونكي دي ،ځينې له دوى نه دمرخيړي  په خوله كښې سوري کوي اوځيني سپان خوري  .دLindane پوډرشيندل په کوته كښې هره اونۍ يوځل يا دوه ځله ډير اغيزمن دي .
دحشراتو اوآفتونودمخنيوى لپاره چې دمرخيړي په خوړونکو زهري اغيزه ونکړ ي دشاخي وهلويابستر ته دخاورې ورکولوپه وخت كښې پوډراستعماليدلاى شي ،همدارنگه دضرورت په  اساس دحاصل په وخت كښې هم استعماليدلاى شي .

 نيماتودونه (Nematodes) :
زياتره وخت ليدل شوي چې نيماتود  دمرخيړي بستر ککړ کړي اوستونزه يې منځ ته راوړي اوزياتره دکمپوست دخاورې په ناسمه توگه لاس ته راوړلوځخه پيداكيږي اوسپان خوري اودبستر په سطحه كښې ژوروالي منځ ته راوړي  دEelworm له ډلې څخه Dithylenchus  چې دسپان ډير عام پرازيت دي اوچې کله په بستر يرغل وکړ ي سپان دخلاصي لاره نلري دمخنيوي لاره يې په وقايوي ډول دکمپوست تعقيمول  اوپه تختې باندې دنيماتوديکس استعمال دي چې له کمپوست سره په تماس كښې وي او چوکاتونه هر ځل بايد مخكې له کمپوست اچولونه پاک اوضدعفوني شي .

نتيجه او سپارښتنې :
دمرخيړي دکرنې لپاره ښه داده چې لمړى په وړه پيمانه دهغه کرنه پيل شي اوپه تدريجي توگه دهغه په کرنه كښې له مهارت څخه وروسته زياتوالى راشي ،په هغوسيموكښې چې دانرژي منابع لکه برق اوداسې نورنشته چې دمرخيړي لپاره دتودوخي هوااولندبل په کنترول كښې وکارول شي ښه داده چې دهغه کرنه په پسرلني هواكښې وشي ځيني دخوړلو وړ مرخيړي زمونږ په خپل هيوادكښې په پسرلي كښې راټوكيږي چې هم زمونږ دهيواددپسرلني  هواسره توافق لري اوهم دكيفيت له مخې په نړۍ كښې داهميت وړ دي   دبيلگې په ډول دميرامان الدين" حيدري " په ويناچې په هندكښې هغه دابراهيم محمدي گل تپه اي سره په 1987 م کال كښې ماستري کوله اومحمدي گل تپه اي دکرنيزومرخيريوپه باره كښې خپل تيسيز ليکل ،دهغه رهنمااستادچې پروفيسر کاپورنوميدل دښاغلي ابراهيم ځخه يې ځوځوځله داغوستنه وکره ترځوهغه مرخيړي چې په افغانستان كښې موندل كيږي دمطالعې لپاره لاس ته راوړي اوويل به يې چې دافغانستان دمرخيريوسيال په نړۍ كښې ډير کم موندل كيږي ،
زمونږ په هيواد كښې د مرخيړيو روزنې ته په زياته پيمانه پراختيا وركول كيداى شي
دمرخيړيودتکثيراوروزنې لپاره دکرنې وزارت ،نورو اړو ادارو اودهمدې مسلك خاوندانو ټينګه ته سپارښتنه كيږي ترځو په دې اړه دپام وړ چــټک اړين گامونه واخلي.
پاي

مأخذونه
1- رهنماي کشت سمارق(ترجمه وتاليف :ميرامان الدين "حيدري" سال 1384 نشريه مرکزتحقيقاتي وتجربوي افغان موسسه  CoAR ،صفحه 1 ،2 ،8 -10 ،25 - 27 ،33 -35 ،40 -55 ،66 - 75 ) .
2- سمارق چيست؟ وچراآنراميرويانيم ؟ (نشريه وزارت زراعت ،صفحه 2 ،4 ،7 ،8 ،11-14 ).
3- اصول پرورش قارچ هاي خوراكی (نگارندگان :دکترابراهيم محمدي گل تپه اي ،دکترابراهيم پورجم ،باتجديدنظر درافات وبيماريها،سال 1382 ،صفحه 2 ،3 ،11 ،33 -35 ) .

4- Oyster Mushroom Cultivation (Published and distributed to developing countries from the Republic of Korea for free , Available at the Ministry of Agriculture ,Department of Agriculture Research Institute, Page 3,4,53,70-72 ).
5-Shiitake Mushroom Cultivation (Published and distributed to developing countries from the Republic of Korea for free ,Available at the Ministry of Agriculture , Department of Agriculture Research Institute , Page 63,64,75,76),for more information visit: WWW.MUSHWORLD.COM.

د هوږې د كرنې اوروزنې لارښود

 مگس خربوزه

 يكي از آفاتي كه در پنج سال اخیر یک مشکل عمده را برای دهاقینیکه خربوزه بذر مینمایند به وجود آورده و به سرعت در صفحات شمال کشور انتشار کرده است عبارت از مگس خربوزه است.

  لاروای آن از خربوزه تغذیه نموده و آن را از بین میبرد این آفت ازمگس خربوزه ايكه در هند و پاکستان موجود  است فرق دارد. این مگس از شمال و از غرب داخل کشور شده و قادراست زمستان سرد را در خاک سپری نماید. از سال 2002 به این طرف از هرات و بادغیس به طرف شمال و شمال شرق  توسط موتر های ايکه خربوزه را از ان مناطق انتقال داده اند انتشار نموده است.  کنترول این مگس به مقایسه مگس های دیگر مشکل است زیرا حشره کامل این مگس مانند دیگر مگس ها به تلک های فیرومونی (lures ) و طعمه های زهری جذب نمی شود.

دوران حیات

الف: مگس در حال جفتگیری

ب: مگس در حالت تخم گذاری   

ج: کرم حشره در حالت تغذیه

د: پیوپا در خاک

لاروا از خربوزه برآمده و داخل خاک میشود تا شامل مرحله پیوپا گردد. لاروا بعد از برآمدن از خربوزه سوراخی از خود در سطح خربوزه بجا میگذارد. چندین لاروا میتوانند از یک سوراخ خارج شوند. این لاورا ها در داخل خاک در قسمت زیر خربوزه شامل مرحله پیوپا میشوند

كنترول مگس بالغ توسط محلول پاشي:

هر زمینیکه به فاصله 500 متری از زمینیکه سال گذشته شدیداًً ملوث به آفت بود، فالیز باشد خطر ناک است ادویه پاشی در شروع فصل نموئی زمانیکه اولین خربوزه به اندازه زردالو باشد توسط ادویه دلتا مترین ای – سی 1،50 فیصده قابل حل در آب با علاوه نمودن 30 گرام بوره در یک لیتر محلول باید  صورت کیرد. مگس ها با تغذیه نمودن از بوره میمیرند ادویه پاشی بعد از هر ده روز تا وقتیکه خربوزه های خورد در فالیز موجود باشد تکرار شود.

کنترول پیوپا در خاک:

الف: دور نمودن خربوزه های متضرر شده از فالیز.

ب:  گرد پاشی همان قسمت سطح خاک که خربوزه بالای آن قرار دارد توسط حشره کش پودری سوین (یک حصه ادویه با ده حصه خاک)

دفن نمودن میوه های متضرر شده بعد از کندن آن از بوته:

با و جودیکه یک تعداد لاروا ها از خربوزه بر آمده ولی یک تعداد شان در داخل خربوزه موجود می باشند. این لاروا ها بعد از تبدیل شدن به پیوپا وحشره کامل دوباره به خرب وزه ها حمله نموده و باعث خساره میگردند. بناً خربوزه های افت زده را بعد از کندن به عمق یک متر باید دفن نمود. مگس های مکمل که تازه از مرحله پیوپا بر آمده میتوانند از عمق 50 سانتی متر بیرون آیند و بعد از دفن نمودن خربوزه ها در زمین ، سطح زمین باید توسط پودر سوین (یک حصه ادویه با ده حصه خاک) گرده پاشي شود كه البته نتيجه آن قناعت بخش خواهد بود.

برای معلومات بیشتر با مامورین فنی حفاظه نباتات تماس بگیرید.

مأخذ:- نشريه FAO

مقدمه

تصورات مردم از علل تغییر رنگ برگها

علت علمی تغییر رنگ برگها

فرایند جدا شدن برگ از درخت

چگونگی مورد استفاده قرار گرفتن برگهای ریخته شده در طبیعت

مقدمه

مبدا و منشا علفهای هرز

سیر تحولی علفهای هرز

• گونه‌های وحشی که به مرور زمان طولانی خود را با محیطهایی که دگرگونیهای طبیعی و غیر طبیعی داشته‌اند سازش داده‌اند.
  
  
• گونه یا واریته‌های جدیدی که در خلال توسعه و گسترش کشاورزی ظاهر شده‌اند.

تقسیم بندی علفهای هرز

علفهای هرز اجباری

علفهای هرز اختیاری

چرا علف هرز داریم؟

• کاشت خطی گیاهان زراعی سبب می‌شود که در فواصل باقی مانده و بدون گیاه ، محیطی مناسب برای اجتماع و نفوذ گونه‌های دیگر گیاهی باشد.
  
  
• غالبا در مزارعی که حفظ گیاه زراعی خاصی کشت می‌گردد گیاه زراعی که آنطور که باید و شاید موفق به بهره برداری کامل از امکانات کشت نمی‌شود. در این موارد می‌توان گفت که هر گیاهی دارای سیستم ریشه‌ای خاص است که فقط قادر به بهره داری از آب و مواد غذایی موجود در طبقه معین از خاک می‌باشد مثلا گندم دارای ریشه افشان بوده و مواد غذایی مواد را از طبقات سطحی زمین بدست می‌آورد در صورتی که کاهو و هویج با دارا بودن ریشه راست از قسمت عمق خاک مواد غذایی لازم را تهیه می‌کنند.
  
  ضمنا کوتاه بودن دوره نمو و گسترش کم و محدود ریشه‌ها در بعضی از گیاهان زراعی نیز از عوامل دیگری هستند که بهره برداری از امکانات زمین و کشت را دچار اشکال می‌سازند و چه بسا همین موضوع موجب کندی نمو برگها شده و در نتیجه گیاه نتواند از آفتابی که در دسترس دارد به اندازه کافی استفاده نماید. در چنینی حالاتی علفهای هرز قادرند به راحتی از این منبع استفاده نماید. بعضی از علفهای هرز رشد و نموی همانند گیاهان زراعی دارند.
  
  بطوری که دانه‌های آنها همزمان با دانه‌های گیاهان زراعی می‌رسند و درو می‌شوند و در موقع کشت نیز همراه با آنها کاشته می‌شوند، مانند بعضی واریته‌های نی که در زراعتهای گیاهان زراعی مانند ذرت ، قیاق ، می‌رویند و نظیر آنها رشد کرده و سنبله‌هایشان همزمان با آنها می‌رسد. در حالی که دوره خواب و قابلیت شکنندگی ساقه این علفهای هرز بیش از قیاق است

تهیه : سید محمد نعیم خالد

وزارت تحصیلات عالی
پوهنتون کابل
پوهنحئ زراعت
دیپارتمنت هارتیکلچر

•ناک ازجمله میوه جات گوشتی یا pome fruit بوده که ازلحاظ کیفیت غذائی ازاهمیت خاص برخورداراست ، درکشورهای جهان به پیمانه های مختلف کشت شده اما متأسفانه درکشورعزیزمان بشکل تجارتی کشت نشده به دلیل عدم موجودیت ورایتی های اصلاح شده ، زمینه صدورآن به خارج مهیا نبوده وهم چنان نسبت موجودیت فقر که دامنگیردهاقین ما بوده که درنتیجه به کشت غله جات ، سبزیجات ، ومیوه جات باکمیت های بیشترروی آورده درنتیجه ساحه کشت ناک درافغانستان محدود گردیده است.

•باغداران ما مشکلات زیادی درقسمت تربیه وپرورش وعدم موجودیت ورایتی های اصلاح شده دارند ، یکی ازعمده ترین مشکلات شان عدم مطابقت پیوند درست است که روی آن بحث خواهد شد . 

•این درخت ازجینس Pyrus وازدسته درختان برگریز میباشد وانواع متعدد دارد ، انواع وحشی آن درنیمکره شمالی ازشرق به غرب پراگنده هستند. حدود 20 نوع یا Species آن شناخته شده است که ازتنوع قابل توجهی برخورداراست . حدود نصف این نوع بومی اروپا وشمال افریقا وآسیای صغیر وسواحل مدیترانه وبقیه بومی آسیا هستند.

•تقریبا 90% ورایتی های کاشته شده ازنوع Pyrus communis بوجود آمده اند. این آمار گسترده ترین نوع ناک درباغداری امروزه جهان محسوب میشود.

•شواهد وجود داردکه حد اقل هزارسال قبل ازمیلاد چینی ها هنرپیوند زدن را میدانستند. درقرن هجدهم ونوزدهم میلادی بسیاری از دانشمندان بروی جوش خوردن پیوند بین گیاهان چوبی مختلف مطالعه کردند که ازآن جمله میتوان به Hales ، Duhmel و Thouin اشاره کرد.

•درقرن شانزدهم پیوند اسکنۀ وزبانچه پیوند درانگلستان متداول نبود وآنان فقط این آگاهی را داشتند که طبقه های کمبیم بروی هم قرارگیرند، هرچند ماهیت این بافت را نمیدانستند وبه اهمیت آن توجه نداشتند .

شکل 1:( پیونداسکنۀ )

•پیوند عبارت از فن چسپاندن دوقسمت زنده انساج نبات است که باهم یکجا شده ومنحیث یک نبات مکمل نمو وانکشاف نماید.

•1- برای جوان نمودن درختهای پیروکهن ازعمل پیوند استفاده میشود

•2- برای تسریع درعمل بهره برداری وبالابردن میزان حاصل

•3- برای جلوگیری ازنامرغوبی میوه وبالابردن مقدار محصول

•4- بسیاری از درختان درطبعیت قادر به تولید میوه نیستند باعمل پیوند میتوان آنرا باردار نمود.

•پایه مادری عبارت ازقسمت پائین ازپیوند بوده که سیستم ریشه را انکشاف وتشکیل میدهد بنام پایه مادری یاد میشود.

•1- پایه های مادری تخمی یا ( Seedling Rootstock )

•2- پایه های مادری کلونی یا ( Clonal Rootstock )

•پایه مادری تخمی عبارت ازپایه های است که ازتخم بوجود آمده که اول تخم کشت وبعد درسنین مناسب عمل پیوند بالای آنها انجام میشود.

•فوائید پایه های مادری تخمی :

•الف : بعضی ازپایه مادری درمقابل بعضی امراض مقاومت دارند مثل Fire blight  و      Collar rot

•ب : بعضی ازپایه مادری تخمی درمقابل درجه حرارت پائین مقاومت دارد.

•ج : پایه های مادری تخمی دارای سیستم ریشه قوی هستند وهیچ وقت درخت چپه نمیشود.

•د : پایه های مادری تخمی به آسانی تکثیرشده ارزان واقتصادی میباشد.  

•الف : پایه های مادری قد درخت پیوندی راکنترول کرده نمیتواند

•ب : پایه مادری تخمی درخت پیوندی راتشویق کرده نمیتواند که زود سرحاصل بیاید درنتیجه حاصل کم میدهد.

•ج : پایه مادری تخمی باعث بوجود آمدن نموی زیاد بدنی درخت پیوندی شده که درنتیجه شعاع آفتاب داخل درخت شده نمیتواند ومیوه ضعیف تولید میشود.

•الف : بعضی پایه ها مادری کلونل درمقابل درجه حرارت پائین مقاومت دارد.

•ب : پایه های مادری کلونل درخت را تشویق میکند که زود سرحاصل بیاید.

•ج : پایه های مادری کلونل خاصیت قد پخش بودن را دار بوده که درنیجه قد درخت کنترول شده وتمام عملیات زراعتی به آسانی صورت میگیرد.

• د : ازپایه مادری کلونل میوه باکیفیت تولید میشود بخاطر اینکه شعاع آفتاب به هر قسمت درخت نفوذ کرده میتواند.

•هـ : درمقابل بعضی امراض وحشرات مقاومت دارد.   

•دارای سیستم ریشه ضعیف بوه بعضی اوقات درخت چپه میگردد ، خصوصا وقتیکه درخت میوه داشته باشد آبیاری صورت بگیرد ویا دراثر وزش بادهای شدید درخت چپه میشود.

•1- BA29 Quince : این پایه مادری باانواع ناک های William و Abatef وغیره مطابقت ندارد ، جهت رفع این مشکل به انترستیم های comice ، Bartlett ضرورت دارد.

•2- C332 Quince : عدم مطابقت درین پایه مادری مانند پایه BA29 Quince است ، نموی بدنی این پایه 60% کمتراز BA29 میباشد.

•3- Hawthorn : این پایه مادری نسبت به C332 ضعیف است . توافق شان باانواع ناک مشابه به پایه مادری بهی است ، درمقابل خشکی وخاکهای آهکی مقاومت دارد سکر زیاد را تولید میکند .

•4- Pyrus communis : این پایه مادری نهال های معمولی ناک وصد فیصد درخت معیاری را تولید میکند.

•توانائی دونبات باهم یکجا که اتصال مؤفقانه رابوجود آورده ودرنتیجه یک نبات موردقناعت را بوجود آورد بنام مطابقت یادمیشود. وعدم مطابقت عبارت ازناکامی پیوند زریعه جابجای نادرست انساج کمبیم Scion و  Rootstockمیباشد.

•یکی ازشرط های مؤفقیت پیوند درین است که بین Scion و Root stock خویشاوندی وجود داشته باشد تابتواند باهم جوش خورده وبصورت یک گیاه منفرد به زندگی خود ادامه دهند.

•1- عدم مطابقت انتقالی (Translocated Incompatibility)

•درین عدم مطابقت که بین پایه مادری وScion وجوددارد بواسطه آن انترستیم ازبین نمیرود که هم با Scion  وبا Root stock موافق ومطابق باشد ،

•2 - عدم مطابقت جای بجای( Tranzlocated Incopatibility )

•درین صورت مشکلات عدم مطابقت توسط انترستیم یا Inter stock که بالای پایه مادری و Scion مطابقت داشته باشد ازبین میرود.

•1- چسپاندن Scion باپایه مادری

•2- تشکیل انساج کیلس Callus

•3- بوجودآمدن انساج انتقالی

•1- عدم مطابقت Incompatibility

•2- نوع نبات ونوع پیوند

•3- شرایط اقلیمی دراثنای پیوند وبعد ازپیوند

•1- عکس العمل فزیالوژیکی متغیربین Scion و  Root stock واقع میشود.

•2- موجودیت امراض ویروسی Phytoplasma

•3- موجودیت انساج انتقالی اناتومیکی غیرنورمال درپل کیلس.

•1- ناکامی فیصدی زیاد پیوند

•2- زردشدن وریختن برگ نبات دراخیر فصل نموئی

•3- نهال قبل ازرسیدن درقوریه درجریان یک یادوسال میمیرد.

•4- تفاوت بین نموی Scion وپایه مادری درشروع وختم نمودیده میشود.

•5- نموی زیاد بالا یا پائین تر ازپیوند دیده میشود.

•6- نقطه که پیوند شده به آسانی میشکند.

•گاهی اوقات Scion و Root stock برای مدت نامعلوم بطورطبعی رشد میکند ولی بعد ازآن نشانه های عدم مطابقت بروز میکند.

•1- اندازه وخاصیت نمو

•2- میوه گیری Fruiting

•3- اندازه کیفیت وپخته شدن میوه

•4- مقاومت درمقابل خنک زمستان

•5- مقاومت درمقابل شرایط محیطی

•6- مقاومت درمقابل امراض

•1- تأثیرات ورایتی Scion بالای نمو وانکشاف پایه مادری.

•ناک ازجمله میوه جات مهم است که مربوط جینس Pyrus

     بوده که ازاهمیت غذائی خاص برخوردار است.تاریخ نشان میدهد ناک ازشمال افغانستان وایران نشأت کرده است ،     ناک تقریبا هزارسال قبل کشت شده است.

•ناک درارتفاعات 1800-2200 متر ارتفاع ازسطح بحر کشت شده وبه تابستان گرم آفتابی وزمستان سرد نیاز دارد وبرای انکشاف وبازشدن پندک گل شان به 1200-1600 ساعت هوای سرد بین 0-7.2 درجه سانتی گراد ضرورت دارد.

Grafting and Budding Nursery Crop Plants

Grafting

When to Graft
   Unlike budding, which can be performed before or during the growing season, most grafting is done during winter and early spring while both scion and rootstock are still dormant. Containerized plants may be moved indoors during the actual grafting process; after grafting, these plants are placed in protected areas or in unheated overwintering houses. Field-grown stock, of course, must be grafted in place. Some deciduous trees are commonly grafted as bare rootstock during the winter and stored until spring planting. Indoor winter grafting is often referred to as bench grafting because it is accomplished at a bench.

Selecting and Handling Scion Wood
   The best quality scion wood usually comes from shoots grown the previous season. Scions should be severed with sharp, clean shears or knives and placed immediately in moistened burlap or plastic bags. It is good practice during the harvesting of scions and the making of grafts to clean the cutting tools regularly. This may be done by flaming or immersing them in a sterilizing solution. Isopropyl (rubbing) alcohol also works well as a sterilant, although it evaporates quite readily. An alternative sterilizing solution may be prepared by mixing one part household bleach with nine parts water (by volume). However, this bleach solution can be highly corrosive to certain metals.
   For best results, harvest only as much scion wood as can be used for grafting during the same day. Select only healthy scion wood that is free from insect, disease, or winter damage. Be sure the stock plants are of good quality, healthy, and true to type. Scion wood that is frozen at harvest often knits more slowly and in lower percentage. If large quantities of scion wood must be harvested at one time, follow these steps:

• Cut all scions to a uniform length, keep their basal ends together, and tie them in bundles of known quantity (for example, 50 scions per bundle).
• Label them, recording the cultivar, date of harvest, and location of the stock plant.
• Wrap the base of the bundles in moistened burlap or sphagnum, place them in polyethylene or waterproof paper bags, and seal the bags.
• Store the bundles for short periods, if necessary, either iced down in insulated coolers or in a commercial storage unit at 32^o to 34^oF.
• Never store scions in refrigerated units where fruits or vegetables are currently kept or have been stored recently. Stored fruits and vegetables release ethylene gas, which can cause woody plant buds to abort, making the scions useless.
• Keep the scions from freezing during storage.

NOTE: In grafting, as well as budding, the vascular cambium of the scion or bud must be aligned with the vascular cambium of rootstock. In woody plants the cambium is a very thin ribbon of actively dividing cells located just below the bark. The cambium produces conductive tissue for the actively growing plant (Figure 1). This vascular cambium initiates callus tissue at the graft and bud unions in addition to stimulating tissue growth on the basal ends of many vegetative cuttings before they have rooted.

Types of Grafts
   Nurserymen can choose from a number of different types of grafts. This section describes only those basic types of grafts used on nursery crop plants.

Cleft Graft
   One of the simplest and most popular forms of grafting, cleft grafting (Figure 2), is a method for top working both flowering and fruiting trees (apples, cherries, pears, and peaches) in order to change varieties. Cleft grafting is also used to propagate varieties of camellias that are difficult to root. This type of grafting is usually done during the winter and early spring while both scion and rootstock are still dormant. Cleft grafting may be performed on main stems or on lateral or scaffold branches.
   The rootstock used for cleft grafting should range from 1 to 4 inches in diameter and should be straight grained. The scion should be about ¹/4 inch in diameter, straight, and long enough to have at least three buds. Scions that are between 6 and 8 inches long are usually the easiest to use.

   Preparing the Rootstock. The stock should be sawed off with a clean, smooth cut perpendicular to the main axis of the stem to be grafted. Using a clefting tool wedge and a mallet, make a split or "cleft" through the center of the stock and down 2 to 3 inches. Remove the clefting tool wedge and drive the pick end of the tool into the center of the newly made cleft so that the stock can be held open while inserting the scion.
   Preparing the Scion. In cleft grafting, one scion is usually inserted at each end of the cleft, so prepare two scions for each graft. Select scions that have three or four good buds. Using a sharp, clean grafting knife, start near the base of the lowest bud and make two opposing smooth-tapered cuts 1 to 2 inches long toward the basal end of the scion. Cut the side with the lowest bud slightly thicker than the opposite side. Be sure the basal end of the scion gradually tapers off along both sides.
   Inserting the Scion. Insert a scion on each end of the cleft, with the wider side of the wedge facing outward. The cambium of each scion should contact the cambium of the rootstock.
   Securing the Graft. Remove the clefting tool from the cleft so that the rootstock can close. Pressure from the rootstock will hold the scions in place. Thoroughly seal all cut surfaces with grafting wax or grafting paint to keep out water and prevent drying. If both scions in the cleft "take," one will usually grow more rapidly than the other. After the first growing season, choose the stronger scion and prune out the weaker.
   NOTE: The temperature of grafting wax is critical. It must be hot enough to flow but not so hot as to kill plant tissue. Recently, paint-like sealants have replaced wax in many areas because they are easier to use and require no heating.

Bark Graft
   Bark grafting (Figure 3) is used primarily to top work flowering and fruiting trees. In contrast to cleft grafting, this technique can be applied to rootstock of larger diameter (4 to 12 inches) and is done during early spring when the bark slips easily from the wood but before major sap flow. The rootstock is severed with a sharp saw, leaving a clean cut as with cleft grafting.

   Preparing the Stock. Start at the cut surface of the rootstock and make a vertical slit through the bark where each scion can be inserted (2 inches long and spaced 1 inch apart).
   Preparing the Scion. Since multiple scions are usually inserted around the cut surface of the rootstock, prepare several scions for each graft. Cut the base of each scion to a 1 ½- to 2-inch tapered wedge on one side only.
   Inserting the Scion. Loosen the bark slightly and insert the scion so that the wedge-shaped tapered surface of the scion is against the exposed wood under the flap of bark. Push the scion firmly down into place behind the flap of bark, replace the bark flap, and nail the scion in place by driving one or two wire brads through the bark and scion into the rootstock. Insert a scion every 3 to 4 inches around the cut perimeter of the rootstock.
   Securing the Graft. Seal all exposed surfaces with grafting wax or grafting paint. Once the scions have begun to grow, leave only the most vigorous one on each stub; prune out all the others. Bark grafts tend to form weak unions and therefore usually require staking or support during the first few years.

Side-Veneer Graft
   At one time the side-veneer graft (Figure 4) was a popular technique for grafting varieties of camellias and rhododendrons that are difficult to root. Currently, it is the most popular way to graft conifers, especially those having a compact or dwarf form. Side-veneer grafting is usually done on potted rootstock.

   Preparing the Stock. Using two opposing upward strokes of the grafting knife, sever the top from the rootstock. The resulting cut should resemble an inverted V, with the surface of the cuts ranging from 1/2 to 1 inch long.
   Preparing the Scion. Now reverse the technique to prepare the base of the scion. These cuts on the rootstock and scion must be the same length and have the same slope so that a maximum amount of cambial tissue will make contact when the two halves are joined.
   Inserting the Scion. Place the V-notched scion onto the saddle of the rootstock. If rootstock and scion are the same diameter, cambial alignment is easier; otherwise adjust as needed.
   Securing the Graft. Wrap the graft with a grafting twine, tape, or strip, then seal it with grafting wax or grafting paint.

   All of the preceding techniques are used to top work horticultural crops for a particular purpose. Occasionally, however, grafting is used to repair injured or diseased plants. Two common techniques available for this purpose are bridge grafting and inarch grafting.

Bridge Graft
   Bridge grafting (Figure 8) is used to "bridge" a diseased or damaged area of a plant, usually at or near the base of the trunk. Such damage commonly results from contact with grading or lawn maintenance equipment, or it may be caused by rodents, cold temperatures, or disease organisms. The bridge graft provides support as well as a pipeline that allows water and nutrients to move across the damaged area.
   Bridge grafts are usually done in early spring just before active plant growth begins. They may be performed any time the bark on the injured plant "slips."

   Preparing the Scion. Select scions that are straight and about twice as long as the damaged area to be bridged. Make a 1 1/2- to 2-inch-long tapered cut on the same plane at each end of the scion.
   Preparing the Stock. Remove any damaged tissue so the graft is on healthy stems. Cut a flap in the bark on the rootstock the same width as the scion and below the injury to be repaired. Gently fold the flap away from the stock, being careful not to tear the bark flap.
   Inserting the Scion. First, insert and secure the scion below the injury; push the scion under the flap with the cut portion of the scion against the wood of the injured stem or trunk. Then go back and insert and secure the scion above the injury following these same steps. Push the scion firmly into place. Pull the flap over the scion and tack it into place as described for bark grafting (Figure 3).
   When grafting with young stems that may waver in the wind, insert the scions so that they bow outward slightly. Bridge grafts should be spaced about 3 to 4 inches apart across the damaged area.
   Securing the Graft. Secure all graft areas with warm grafting wax or grafting paint. During and after the healing period, remove any buds or shoots that develop on the scions.

Inarch Graft

   Inarching, like bridge grafting, is used to bypass or support a damaged or weakened area of a plant stem (Figure 9). Unlike bridge grafting, the scion can be an existing shoot, sucker, or watersprout that is already growing below and extending above the injury. The scion may also be a shoot of the same species as the injured plant growing on its own root system next to the main trunk of the damaged tree. With the inarching technique, the tip of the scion is grafted in above the injury using the same method as for bark or bridge grafting.

وزارت تحصیلات عالی

پوهنتون کابل

پوهنحی زراعت

دیپارتمنت هارتیکلچر

كشت سبزيجات در گلخانه

( گرين هوسها)

يا تونل پلاستيكي

ترتیب کننده: محمد عيسي " زماني "

استاد رهنما:محترم  پوهنمل مسعود" سعيد " 

استاد سیمینار: محترم پوهنوال غلام رسول " صمدي "

سمستراول سال تحصيلي 1387 ﻫ ﺵ                                                 

                                       كابل - افغانستان

فهرست مطالب

  عنوان                                                          صفحه

1  مقدمه....................................... 1

2   تاریخچه .................................... 2

3   كشت سبزيجات در گل خانه يا تونل پلاستيكي....... 3   

4    تعريف گرين هاوس هاي ساده .................. 5

5    گرين هوس هاي فعال.......................... 6

6    سيستم ابياري در گرين هاوس ها .............. 7

7  از گرين هاوس ها به اهداف ذيل استفاده ميشود.. 7

8  مزاياي گرين هاوس ها ........................ 8            

9  فوايد قوريه................................. 8

10  مواد ضروري براي قوريه ها ي سبزيجات .......... 8

11  كشت بادرنگ در گربن هاوس ها ...............    9

12  كشت بانجان رومي در گرين هاوس ها............     10

13  خصوصيات نباتي بادنجان رومي .................. 11

14  ارزش غذاي .................................. 11

15  اهميت شاخه بري در بانجان رومي ................ 12

16  اماده نمودن كمپوست .......................... 13

17  طريقه تعقيم نمودن خاك........................ 14

18  تقسيمات ساحه داخل گرين هوس بمنظور كشت......    15

19اوقات بذر سبزيجات................................................   16

20   تحليل اقتصادي ...................................................   16 

    21نتیجه گیری .................................. 17

21  سفارشات..................................... 18

22  ماخذ........................................ 19

بسم الله الرحمن الرحيم

مقدمه

طوريكه ميدانيم شرايط محيطي ازقبيل درجه حرات . رطوبت .نوروغيرعوامل طبعي براي رشد نموي نباتات در تمام فصول سال مساعد نبوده بلكه از يك فصل تا فصل ديگر تفاوت ميكند كه اين تفاوت ها نتنها چانس نمو و توليد را از نباتات گرفته و حتي سبب مرگ انها ميشود . بر عكس تقاضاي مشتريان محصولات  زراعتي در طول سال دوامدار است كه اين تقاضاي مشتريان تا اندازه با پروسيس محصولات مرفوع ميشود .اما نميتوانيم احتياجات كساني را كه درطول سال ميخواهند از محصولات تازه مخصوصا سبزيجات استفاده كنندمرفوع ساخت .به گونه مثال استفاده از روب بادنجان رومي در زمان كه محصول  تازه ان دربازار وجود ندارد تا حدي احتياج مصرف كنند گان اين محصول مرفع ميشود اما هيچگاه نميتواند جاي محصول تازه انرا بيكيرد . بنا راه كه ميتواند اين پرابلم راحل نمايداحداث گرين هوس ها ياتونل هاي پلاستكي ميباشد زيرا تحت شرايط گل خانه يا گرين هوس ها ميتوان  نباتات  را به وجح احسن پرورش داد زيراگلخانه يا گرين هوس عبارت از ساختمان هاي اند كه توسط شيشه و يا   پلاستيك پوش گرديده و نور افتاب را براي استفاده نبات تامين مينمايد ودرجه حرارت را براي نموي نباتات اماده    ميسازد در داخل ان ميتوان نباتات را در تمام فصول سال به ويژه در خارج فصل نموي  پرورش داد.ناگفته نبايد گذاشت كه براي انجام تحقيقات علمي استفاده از گلخانه يا گرين هوس ها كمك قابل ملاحظه را مي نمايد زيرا محقيقين ميتوانند درتمام ايام سال نبات مورد نظر خويش رادر گلخانه پرورش داده و براي انجام كارهاي تحقيقاتي خويش نبات مورد نظر را به طور دوامدار در اختيار داشته باشد.

تاريخچه

تاقرن 16 ميلادي تونل هاي پلاستيكي مجهزبه شكل امروزي وجود نداشت ازاين روبرخي نباتات حساس به سرماي شديد مانند نهالي هاي سبزي جات رادرمناطق سرد درطي فصل زمستان درداخل منازل انتقال داده مي شد هم چنان پرابلم هاي ناشي از افات و حشرات مدت حاصلدهي كوتاه و عدم توليد سبزيجات در خارج از فصل نموئي بهمين طور زود رس بودن محصولات نسبت به فصل نموئي عادي باعث گرديد كه تونل اي پلاستيكي بوجود امده وبا توسعه و نتايج مثبت اينوع تونل ها يك انقلاب در توليد سبريجات و بته هاي زينتي بوجود امد.

چنانچه كشت سبزي جات در تونل هاي پلاستيكي  در سال 1960 براي اولين بار در كشور جاپان شروع شد و از طريق امريكائي شمالي به كاليفورنيا و اروپا راه يافت . در سال 1970 توليد سبزي جات ساحه 160 هزار هكتار را احتوا مينمود. طوريكه در سال 1970 در كشور هاي چون جاپان ساحه تحت كشت به 46 هزاز هكتار ايالات متحده امريكا به 28 هزار هكتار  استراليا به 22 هزار هكتار  فرانسه به 25 هزار هكتار و رومانيه به 5 هزار هكتار مي رسيد.

ارزان بودن مواد اعمار تونل هاي پلاستيكي بالخصوص پلاستيك و هم چنان كافي بودن قواي بشري در ممالك كمتر انكشاف يافته باعث شد كه مردم در ممالك فوق از تونل هاي پلاستيكي استفاده بعمل اورده و در كمترين فرصت در صف ممالك پيشگام توليد سبزي جات بشمار در امده اند.

 تاازسرماه زده گي درفصل زمستان درامان باشد پس ازسالهاي ز ياد بشرنيازبه احداث مكان خارج ازساختمان راكه به صورت دايمي باشد حس نمودندتا سبزيجات را بتواند درهمه اوقات سال درآن رشد ونمو نمايد جستجونموده .

احداث وكشت سبزي جات درگلخانه ها براي توليد ميوه هاي خارج ازفصل وهمچنين گل ونباتات  زينتي ازقرن 17 ميلادي دراروپا اغازگرديده ودرسالهاي اخيربه منظوراستفاده مناسب ازمنابع خاك وآب ويااشتغال زايي درسراسرجهان كسترش يافت به همين منظوردرقرن 18و19 ميلادي پايه واساس گلخانه ها رابه شكل ابتدائي وسا

ده گذاشتند . تااينكه درقرن19 گلخانه هاي مجهزبااشكال وامكانات فراوان پديدارشد.

كشت سبزيجات درگل خانه

(Green house)

و

تونل هاي پلاستيكي

سبزيجات يكي از شاخه مهم زراعت بوده كه كشت ان در اتقا سطح زندگي دهاقين و باغداران موثربوده و از فروش ان ميتوان از عايد قناعت بخش بدست اورد.

 استفاده از تونل هاي پيلاستيكي ‌‌(گرين هاوس هاس(Green house وكشت سبزيجات دران حاصل دهي سيزيجات راازلحاظ كيفيت و كميت افزايش داده دهاقين  ماميتوانند از ساحه كم حاصل زياد بدست ارند يقينأ تروج تونل هاي پلاستكي  (گرين هاوس هاس green house) عرضه سبزيجات را در بازار هاي داخلي متداوم ساخته باعث تفويه تغذيه تقويه اقتصاد فاميلي دهاقين وباغداران واقتصادملي خواهد شد ذر صورتيكهاز تخم هاي اصلاح شده عوايد دهاقين وباغداران تا هفت مرتبه نسبت بساحه ازاد بالاتر خواهد بود واين يك چلنج خوب براي تعويض كوكنار و دريافت كار براي انعدافراد كه در پروسه ملكي سازي خلع سلاح شده اند وكشور يكه مردم از بيكاري رنج ميبرند خواهد بود.

گلخانه ها ( گرين هاوسها )

Green house

تعريف گرين هاوس ها  : ساختمان هاي اند كه توسط شيشه و يا پلاستك پوش گرديده نور افتاب رابراي استفاده نبات تامين مينمايد و درجه حرارت را براي نمونباتات اماده ميسازد هدف از ايجاد گلخانه ها پلاستكي كشت سبزيجاد بوده و درگلخانه هاي فعال در طول سال بخصوص زمستان كه شرايط محيطي براي نمو نباتات مساعد نمي باشد ميتوان سبزيجات را زرع نمود

گلخانه ها عموما دو نوع ميباشد.

‌‌‍‍‍1  گرين هاوس ها ساده كه يگانه منبع حرارت دران انرژي افتاب ميباشد Solar agro green house.                                    

2 گرين هاوس هاي فعال : عبارت از گرين هاوس هاي اند كه در ان بر علاوه از انرژي براي تامين درجه حرارت مناسب براي نبات استفاده مينمايد.

اهميت گرين هاوس ها در افغانستان :

چون در فصل زمستان يكتعداد سبزيجات در ساحات ازاد مزرعه بنآ بر عدم مساعت شرايط نموي نميتواند-

عرضه گردد با استفاده ازاين روش فصل سبزيجات را طولاني ساخته وعرضه محصولات سبزي در بازار تضمين ميگردد.

- طوريكه ديده ميشود در فصل زمستان انواع مختلف سبزيجات از خارج كشوروارد( داخل) ماركيت هاي كشور ميگردد.وارد نمودن چنين سبزيجات پرابلم هاي جديد را از قبيل افات.امراض .وانتشارگياه هرزه بوجود مياورد . وباعث از دشت رفتن يك مقدار اسعار از كشور نيز ميشود . دركشور ما مناطق وجود دارد كه در  كه در فصل زمستان از اثر وزش برف باران راه هاي مواصلاتي مسدود ميگردد مانند نورستان باميان بدخشان و انتقال سبزيجات در محلات دور افتاده كشور ايجاب مصارفات ترانسپورتي زياد را مينمايدكه در ان صورت مردم روستا توان خريد انرا نداردو در نتيجه بسوي تغذيه مبتلا ميشوند. و اكثريت مردم ما بنابر عدم عوايد لازم وسطح پاين زندگي نميتواند به قيمت گزاف سبزيجات را خريداري نمايند. بنآ راه بهتر به منظور تامين غذا استفاده از گرين هاوس ها و توليد سبزيجات درگرين هاي در چنين مناطق كشور ميباشد.

 - از لحاظ اقتصاد و عدم مساعدت شرايط كار بخوص در موسم زمستان دهاقين ما بيكار ميباشند از سوي ديگر سطح عوايددر فاميل هاي كه در زراعت  ومالداري اشتغال دارند نهايت پاين بوده كه ميتوان با استفاده ار تر ويج كرين هاوس ها زمينه كار براي انان در فصل زمستانمهيا وهمچنان عوايد فاميلي انان را تقويه نمود.

 - چون كار در گرين هاوس هاثقيل نبوده و عده كثيري  از معلولين  ومعيوبين  كه در اثر جنگ هاي بيست ساله در كشور معيوب گرديده اند  ميتوانند در گرين هاوس مصروفيت كار فعاليت  شوند.

- انعده از خانمهاي كه شوهران خويش را از دست داداند و هيچگونه مدرك براي بدست اوردن عايد ندارند و در جامعه ما شرايط طوري است كه در بعضي فاميل ها براي خانم ها اجازه كار در خارج از خانه داد نمي شود بخصوص بيوه ها از اين ناحيه دچار مشكلات ميباشند چون ميتوان در داخل خانه حويلي انان گرين هاوس هاي كوچك را احداث نمود ومنبع در امد فاميلي را  براي انان مساعد نمود . بر علاوه براي عرضه نمودن سبزيجات در .ماركيت ميتوان سبزيجات توليد در گرين هاوس ها ومحصولات بدست امد براي رفع نيازمندي فاميل ها استفاده نمود.

-  توليد سبزيجات و نبات زينتي در گلخانه ها سطح زندگي فاميل هاي بي بضاعت را ارتقا ميدهد در توليد گل   وگياه زينتي دريافت ماركيت ضروري ميباشد اگر اين صنعت در كشور مروج گردد در ان صورت بتعداد گلخانه ها افزايش خواهد امد.

     احداث گلخانه:                                                                                    

قبل از انكه در باره احداث گلخانه صحبت نمايم بايد بدانيم كه چرا ما در گلخانه كشت مينمايم.

-حفاظت از سبزي مورد نظر در برابر باران برف و يخ زدگي.

- حفاظت نبات از امراض   (ويروس" بكتريا " فنجي " نيماتود هاو نباتات طفيلي  (شينگل) وافات (حشرات).

-  در محيط كنترول شده  ميتواند محصولات زراعتي را خارج از فصل پرورش داد در حاليكه دران وفت در ساحه ازاد (مزارع) امكانات نمو نبات محدود ميباشد.

- كار يابي يراي افراد در سكتور زراعت و عملكرد بيشتر و افزايش توليد در في واحد زمين يعني در ساحه كوچك ميتوانيم حاصل زياد بدست اوريم.

 - توليد باكيفيت عالي (سبزي توليد شده عاري از امراض بوده  واز لحاظ موجوديت مواد غذاي در سطح بالتر قرار ميداشته باشد )

مواد مورد ضروري احداث گلخانه

-  لوله هاي گالو انيزه شده پيپ هاكه از مواد زد زنگ پوشانيده شده كه اين مواد در تداوي گلخانه ها موثر  واستهلاك گلخانه ها را كم ميسازد يعني دوام ان زياد تر ميباشد اين مواد از تخريب لوله ها توسط زنگ جلوه گيري بعمل مياورد.

-  ازچوب: دوام ان كمتر بوده   زير مقاومت ان نظر حجم چوب كمتر ميباشد و زودتر پو سيده ميشود.    ---------  از المنيم: از لحاظ قيمت بالتر است وغير اقتصادي ميباشد .                                                         

  -  از فولاد سبك : يراي جلوگيري از زنگ بايد مبالغ را به منظور ضد زنگ نمودن بكار برد.

 سعي بعمل ايد تاگلخانه محكم تر باشد اگر گلخانه تهويه توسط انرژي صورت ميگيرد ضروري است تاحين احداث سيستم سرد كننده كه در ان نصب ميگردد در نظر گرفته شود.

گلخانه ها از لحاظ شكل مختلف بوده يعني دندانه دار قوس ويا ساير اشكال ميتوانند ديزاين شوند و براي پوشش گلخانه از پلاستيك  وشيشه استفاده ميگردد  براي ايجاد موانع در مقابل ورود حشرات  از جالي هاد فلزي وتاري   (نيلوني) نيز استفاده بعمل ميايد  فابل ذكر است كه شيشه  از    94% و پلاستيك كمتر از  83% شفافيت در برابر نور دارد

انتخاب محل براي گلخانه :                                                                        

- در قدم اول خاك بايد نمكي نباشد و خاك مساعد به زراعت باشد. زيرا بعد از احداث اگر خاك نمكي باشد مجبور استيم خاك انرا تعويض نمايم كه اين كار براي ما غير اقتصادي بوده و مصار ف اضافي  را تقاضا مي نمايد.

‍‌ گلخانه هر قدر به سرك  وماركيت نزديك باشد بهتر است.-

اب پاك و قابل استفاده بمقدار مناسب بدسترس باشدازاستفاده اب جوي اب ناپاك بمنظور ابياري جلوگيري بعمل ايد.

- بهتر است منبع برق بخاطر انجام فعاليت هاي گلخانه بدسترس باشد .

 - از محلات كه سايه ان گرين هاس را تحت تاثير خويش  قرار ميدهد بايد دور باشد.

 - بمنظور زهكشي بايد ساحه گلخانه ها داراي سلوب باشد زيرا مقدار زياد كود در گلخانه استعمال ميشود كه  باعث نمكي شدن خاك ميگردد. بنآ زهكشي ان ضروري است.

- از تخم گياه هاي هرزه خاك داخل گرين هاوس بايد عاري باشد بخصوص شينگل كه مشكلات بعدي را بميان مياورد  اگر چه امكانات نعقيم خاك موجود بود  ولي به خزينه فوق العاده ضرورت دارد.

جهت گلخانه:

 - گلخانه ها از لحاظ جهت در افغانستان بايد شمالآ و جنوبآ احداث گردد  زيرا از طرف شرق وغرب كه طول گلخانه موفعيت دارد از طرف صبح چاشت و عصر حصص مختلف گلخانه از نور افتاب مستفيد ميگردد .              واكثرآ وزش باد  از طرف شمال و جنوب ميباشد  كه عرض گلخانه قراردارد  عرض ان نسبت به طول در برابر شمال مقاومت دارد وقتيكه مواد مورد ضرورت گلخانه بدسرس قرار گرفت محل انتخاب گرديد ساحه اندازه گيري گرديد كه چند پايه در ان ساحه ضرورت بعدا خط اول توسط چونه نشاني ميگردد و خط دوم به اساس تار (رجه ) با استفاده  از (گچ) به يك زاويه قايم نشاني و لوله هاي كه پايه ها را تشكيل ميدهد بروي زمين قرار ميدهيم و اغاز به حفر زمين بمنظور پايه ها نمودن بعد لوله ها را ذريعه كراس ها يكجا نموده ايستاده مينمايم وبلترتيب لوله هاي  كوچك را كه در طول گلخانه امتداد داده ميشود در كراس ها وصل مينمايم و بالترتيب اندازه گيري خود رابالوله هاي ارتباطي امتداد ميدهيم در احداث گلخانه براي سيستم تهوي بايد توجه جدي مبذول گردد زيرا ازدياد رطوبت نسبتي داخل گلخانه ها پاين امدن گرما يا درجه حرارت توسط هواكش ها صورت ميگيرد بعد كه لوله  ها استاده  شده سيم ها بسته  شده فاصله بين سيم هايكه در مركز قرار دارد كمتر بود وهر قدر كه بطرف اطراف امتداد  پيدا ميكند فا صله زياد تر ميشود  بعدآ پلاستيك بالاي ان نصب ميگردد.

تعريف گرين هاوس هاي ساده

                                               Solar agricultural green houses

عبارت از گرين هاوس هاي است كه صرف از انرژي افتاب براي گرم نمودن ان استفاده صورت ميگيرد و درجه حرارت داخلي گرين هاوس ها تابع درجه حرارت  افتاب بوده و انرژي حرارتي كه  در اثر تابش افتاب در داخل  گرين هاوس ذخيره ميگردد نبات را قادر ميسازد در سرما به نموي خويش ادامه دهد (درجه حرارت داخل گرين   هاوس نسبت به ساحه ازاد بلند تر ميباشد و نبات رادر سرما تا حدود متضرر نمسازد )طوريكه از نام ان هويدا است   گرين هاوس هاي ساده بمصرف كم اعمار ميگردد وزود تر مورد بهره برداري  قرار ميگيرد .

      اعمار گرين هاوس هاي ساده براي مردم زراعت پيشه ما در مناطق موثر است كه ميتوان نبات بادرنگ بادنجان رومي و مرچ را توليد نمود  و در ساحات كه درجه حرارت ويا سردي ار 5 الي منفي 5 درجه ميباشد ميتوان نباتات كاهو. پالك. گلپي. كرم. براكلي را زرع و توليد نمود.

     قابل ذكر است تغير درجه حرارت  در زمستان از طرف شب 3 درجه سانتي گراد از طرف روز    25

درجه سانتي گراد باهواي ساحه بيرون  گرين هاوس ها ميباشد. در صورتيكه بالاي سبزيجات پوش دوم پلاستكي

در يك متر بالاتر از زمين داخل گرين هاوس ها انداخته شود تغير درجه حرارت شب (9) درجه سانتي گراد در زمستان نظر به هوا خارج گرين هاوس گرمتر ميباشد.

 در شب هاي سرد گه خطر يخ زدن موجود باشد بهتر است  پوش (كور) دوم را بالاسبزيجات داخل گلخانه هموار نمود .

 مشروط براينكه در روز هاي افتابي وقتيكه هوا گرم ميگردد كور يا پوش دومي پلاستكي باز شود  زيرا داخل پوش دومي پلاستكي رطوبت نسبتي نهايت بالاميباشد.

در صورت كه پلاستيك در دسترس نباشد ميتوان از منابع انرژي كه دردسترس است بخاطر جلوگيري از يخ زدگي

درجه حرارت داخل گرين هاوس ها را بالابرد مسله اقتصادي بودن انرژي كه بمنظور گرم نمودن ساحه داخل

گرين هاوس بكار برده ميشود نيز مهم و ضروري بوده اگر بمنظور تحقيفات ويا نسل گيري باشد در ان صورت مربوط خصوصيات پروژه ميباشد و در صورتيكه هدف  از فروش سبزي در ماركيت باشد اقتصادي بودن مواد محروقاتي ضرورياست زيرا دهاقين بمنظور بدست اوردن عايد فعاليت مينمايند      

پرابلم هاي گرين هاوس هاي ساده:

1- در صورتيكه روي افتاب براي مدت سه يوم و يا بيشتر از ان توسط ابر  پوشانيد شود حرارت كه از اثر انرژي افتاب در گرين هاوس ها ذخيره گرديده  بتدربج از بين ميروند نيات داخل گرين هاوس ها متضرر ويا بكلي از بين ميرود .

2- تغير سريع و تفاوت درجه حرارت در روز و شب نبات را از نمو باز مانده و باعث كاهش حاصل و تغير كيفيت در توليد ميگردد.

.

3- چون اين گرين هاوس ها تابع درجه حرارت افتاب بوده در صورتيكه افتاب باشد ابياري زباد و در عدم موجموديت افتاب به ابياري كم ضرور احساس ميگردد ابياري نا منظم باعث كاهش حاصل و تغيرات در تشكيل ميوه رونما ميگردد.

4- در مناطق كه هوا سرد است ما نميتوانيم ان نباتات  راكه در برابر يخ مقاومت ان كم است زرع نمايم مانند :مانند بادرنگ را بادنجان رومي و مرچ .

5- نباتات كه چندين ساله اند نميتوانيم بطور دوامدار را در چنين گلخانه ها بشكل تازه و يا در حال نمو نگهدار نمايم كه به نمو خود ادامه داده بتواند.

گرين هوس هاي فعال

Attire green houses

در اين گرين هاوس ها درجه حرارت ثابت بوده و تخت كنترول ميباشد وقتيكه انرژي افتاب بداخل گرين هاوس  ميتابد و درجه حرارت براي نموي نبات مساعد ميباشد از انرژي افتاب استفاده صورت ميگيردودر صورتيكه انرژي افتاب ضعيف ميشود ويا بالا ميرود سيستم هاي ديگر  كه ضرورت است ازان براي بالا بردن و يا پاين شدن درجه حرارت استفاده صورت ميگيرد..

سيستم ها ي كه در اين گرين هاوس هابكار برده ميشود.قرارذيل اند:

1- سيستم گرم كننده                                                                                                                                              Heating

    2 – سيستم سرد كنند ه                                 cooling                              

               Ventilation system                  3- سيستم تهويه

4- سيستم ابياريIrrigation                                                                       

5- سيستم رسانيدن ادويه  (دواپاشي )Hesitation                                            

6- سيستم رسايدن كود براي نبات دراب  fustigation                                        

7- سيسمم هاي برق بمنظور تامين نور

Heating 1- سيستم گرم كننده      

توسط سيستم هاي مركز گرمي كه توسط دوران اب و مواد محروقاتي يابرق درجه حرارت داخل گرين هاوس را ثابت نگهداري مينمايد . در صورتيكه از طرف روز اقتاب باشد درجه حرارت در برج جدي الي 30 درجه سابتي گراد بالا ميرود و در طول روز ضرورت به مصرف مواد سوخت نميباشد و بعد از غروب افتاب درجه حرارت

 پاين گرديده ضرورت پنداشته ميشود كه سيستم گرم كننده فعال گردد تا درجه حرارت سرد رادر داخل گرين هاوس  از طرف شب كاهش دهد. هر قدر كه درجه حرارت پاين ميگردد به همان اندازه مصرف مواد سوخت كه به غرض گرم نمودن گرين هاوس ها استفاده ميگردد افرايش مينمايد مصرف مواد سوخت مربوط است بشدت يخ و دوام ان .

شدت يخ :- عبارت از پاين شدن درجه حرارت ميباشد كه بطرف منفي افزايش مينمايد     بطور مثال: صفر به منفي 5  -منفي10 و منفي 20 شدت يخ را نشان ميدهد.

دوام يخ:- عبارت از مدت يا زمانست كه در ان درجه حرارت پاين ميباشد و چند ساعت و چند روز دوام ميكند هردو حالت فوق بالانمو نباتات تاثير دارد.

              Cooling 2- سيستم سرد گننده 

اين سيستم داراي باد پكه كلان ويا ايركند يشن بوده كه بمنظور پاين اوردن درجه حرارت داخل گرين هاوس ها    

استفاده صورت ميگيرد همچنان در صورتيكه رطوبت نسبتي بالاباشد سيستم سرد كننده هوا سرد را داخل گرين    هاوس مينمايد كه در اثر شمال (باد) رطوبت نسيتي داخل گرين هاوس تغيرميكند    اين سيستم داراي موتر هاي كوچك بوده كه در موجوديت برق فعاليت مينمايد.

Ventilation systemation 4- سيستم تهويه

در قسمت بالايي هاوس دروازه ها احداث گرديده كه قابليت باز شدن و بسته شدن دارد وقتيكه غلظت گاز بلندبرود  ويا رطوبت نسبتي داخل گلخانه از مقدار ضرورت نبات بالا باشد دران صورت سيستم تهويه باز و فعال ميگردد در صورتيكه درجه حرارت بيرون پاين تر از داخل گرين ها باشد هواي داخل گرين هاوس سرد ميگردد در زمستان  نهويه بايد وقتي صورت گيرد كه هواي بيرون گلخانه گرم شود .

زيرا احتمال يخ زدن نبات نيز امكان پذير است . در زمستان وقت مناسب در روز  هاي افتابي از ساعت 10الي2بعد از ظهر ميباشد . تهويه ميتواند از طرف جانب (جانبي) قدامي (دروازهاو بالاي گرين هاوس موقعت داشته باشد. نبايد فراموش كرد كه وقت عمله تهويه را انجام ميدهيم بايد جاليكه مانع عبور حشرات مي گردد بالاي  سيستم تهويه هموار گرديده باشد.

سيستم ابياري در گرين هاوس ها :-

 Drip irrigation سيستم قطره ني-

در اين سيستم پايپ هاي مخصوص كه به فاصله هر بيست سانتي متر يك سوراخ وجود دارد در روي زمين نزديك  به قطار هاي نبات جابجا شده بشكل قطره ني در نزديك ساحه ريشه نبات به اساس فشار قوه جاذبه زمين ميريزد .  قابل ياد اوريست كه دراين سيستم منبع يا ذخيره اب ارتفاع 5متر اعمار و نخست اب توسط واترپمپ از چا كشيده شده و به ذخيره متذكره انتقال ميگردد و بعد نظر به ضرورت نبات ابياري صورت ميگيرد

Sprinkler ابياري به شكل باران

سيستم ابياري بشكل باران است كه اب به يك فشار معين داخل پيپ با وسايل مجهز شده كه اب را بشكل باران بالا

نبات پاش ميدهد

Dither irrigation ابياري در جويه

اب از نل هاي داخل گرين هاوس به جويه  انتقال ميگردد و به ساحه ريشه ميرسد كه سيستم اسان و مروج در كشور ميباشد در گلخانه ها كمتر قابل تطبيق ميباشد

                                                                                      Irrigation 5- سيستم كود پاشي  در درگر ين هاوس ها معمولآ از كود هاي منحل در اب استفاده بعمل ميايد و كود در تانك ذخيره كود قابليت ورود وخروج اب را دارد انداخته ميشود و وال عمومي مسدود گرديده و وال هاي دخولي وخروجي تانك رها گرديده اب به يك فشار داخل تانك شده و كود را منحل نموده و به ساحه ريشه انتقال ميگردد.

   Hesitation 6 – سيستم دواپاشي توسط اب

در اين سيستم مانند سيستم كود پاشي ادويه ضد امراض و افات علاوه ميگردد وبه ساحات خاك انتقال داده ميشود    و از افات و امراض در خاك جلوگيري بعمل ميايد.

 سيستم هاي برقي  بمنظور تامين نور7

عبارت از گروپ هاي بوده كه نور مورد ضرورت نبات را در شرايط  كه افتاب در ابر پنهان باشد تامين مينمايد  . از گرين هوس ها به اهداف ذيل استفاده ميگردد .

از گرين هوس ها به اهداف ذيل استفاده ميگردد .

بمنظور توليد سبزيجات براي فروش در ماركيت :   - 1

در موسم زمستان كه شرايط نمو در ساحه ازاد براي نمو نبات مساعد نبود ه واز طرف ديگر سبزيجات منبع خوب ويتامين ها بوده و ويتامين ها براي فعاليت روز مره انسان ها ضرورت پنداشنه ميشود ومي بايست بطور متداوم    در غذا صرف گردد به همين اساس ميتوان محصولات زراعتي بخصوص سبزجات را باكيفيت عالي در گرين هوس   ها توليد نمود .

Seed production به منظور توليد تخم. - 2       

تعداد از سبزيجات كه بيشتر به ان ضرورت احساس ميگردد ميتوان از ان در گرين هوس ها تخم توليد نمود ضرورت است تابراي بدست اوردن تخم سبزيجات به مدت انتظار باشيم تا شرايط مناسب شود ولي با استفاده از    گرين هاوس ها مدت توليد تخم را كوتاه نموده وتخم نوليد شده را داراي كيفيت عالي ميباشد و براي تحقيقات زراعتي ميتوان از گرين هاوس ها استفاده نمايم.

Seedling production توليد نهالي سبزيجات   - 3

چون محيط ازاد براي توليد نهالي مساعد نبوده براي اين كه زمان را كمائي نمايم و در بعضي جاهاي كه فصل نمو كوتا دارد و يا بخواهيم كه حاصلات خويش را قبل از وقت معنه و مروج به بازار عرضه نمايم نهال سبزيجات را  در گل خانه توليد مينمايم كه از اين طريق نياز مندي دهاقين و اشخاس را كه در منازل خويش سبزي زرع مينمايند مرفوع سازيم . توليد نهالي در گلخانه از كيفيت خوب برخوردارميباشد توليد سبزي در گلخانه يك سيستم محافطت شده  Protective agriculture است و قابليت نمو ان بهتر است براي توليد نهالي در گرين هاوس ها از تخم هاي اصلاح شده بخصوص تخم هاي هايبريد  استفاده صورت ميكيرد.

 مزايا‌‌ي گرين هاوس ها

1- به اب كم توليد زياد محصولات زراعتي تجارب نشان ميدهد كه در ساحه ازاد (خارج از گرين هاوس ) توسط يك متر مكعب اب از 3-4 كيلو گرام بادنجان رومي توليد ميگردد و در ساحه داخل گرين هاوس ها در سيستم  ابياري قطره اي كه به مصرف يك متر مكعب اب ميتوان 75 كيلوگرام بادنجان رومي را توليد نمايم .

2- در ساحه كم توليد زياد صورت ميگيرد كه استفاده معقول و اعظمي از زمين ميباشد . طوريكه تجربه گرديده   مقدار حاصل و در امد از ان (7) مرتبه بالاتر از ساحه ازاد ميباشد.

3- توليد محصولات زراعتي با كيفيت عالي ( داراي ارزش غذاي بهتر).

4- توليد محصولات زراعتي در زراعت محافظت شده عاري از امراض و حشرات ميباشد.

5- در موسم كه در ساحات  ازاد امكان توليد كم باشد سبزيجات در ان فصل در داخل گلخانه توليد ميگردد.

6- زمينه خوب كاريابي و عملكرد بيشتر براي اتباع كشور ميباشد .

7- در امد خوبي براي دهاقين و تاجران كه مصروف فعاليت در عرصه سبزيجات اند وانكشاف كو پراتيفهاي زراعتي و ارتفاع سطح زندگي مردم ميباشد .

اماده نمودن قوريه براي سبزيجات :

فوايد قوريه :

1- طول فصل نمويي براي هر نبات معين بوده در هر ساحات كه طول فصل نموني كوتا بوده قوريه ضروري  ميباشد (تصاحب نمودن زمان)

2- در ساحه كم نباتات بيشتر را ميتوانيم زرع نمايم.

3- اماده نمودن مواد ضروري براي قوريه اقتصادي ميباشد .

4- منجمنت خوب در تربيه نهالي صورت گرفته ميتواند.

5- كنترول امراض و حشرات يهتر صورت ميگيرد .

مواد ضروري براي قوريه هاي سبزيجات:-

چون تخم هاي هايبريد نهايت قيمت بوده سعي شود كه استفاده معقول از ان صورت گيرد و با مواظبت با ان بر خورد گردد .

قابل تذكر است كه تخم هاي هايبريد در كشور هاي كه زراعت ان انكشاف پيشرفت در صنعت تخم نموده توليد  ميگردد و از لحاظ ارزش به قيمت بلند به دسترس قرارميگيرد.

Pedmast پيدماست  

پيد ماست عبارت از مواد مخصوص عضوي است كه از بقاياي  نباتات پوسيده شده و نيمه پوسيده شده تركيب يافته

ودر خريطه ها به مقدار 65 كيلو گرام بعد از تعقيم جا بجا ميگردد .

Vermiculite ورمي كولايت

مواد معدني است كه داراي خلا ها بوده وزن ان سبك ميباشد و به شكل ذيل  باهم مخلوط ميگردد مقدار 65 كيلو گرام پيد ماست را با چهار بوري ورمي كولايتكه به اساس حجم باهم مساوي اند همراي چهار كيلو گرم كلسيم و كربونيت25  گرام فنجي سايد (200 گرام كلسيم نايتراد ) 20 گرام كلايد اهن ) (20 گرام جست) 20 گرام مكنيشيم )(24 گرام مگنيزيم ) (200 گرام امونيم نايترايت )  (از 300 – 400 گرام سوپر فاسفيت ) 150 گرام پوتاشيم سلفيت) را بالترتيب علاوه مينمايم قابل تذكر است كه مواد فوق الذكر بشكل مايع ترتيب وبعد در پيد موست را تا   

و ورمي كولايت علاوه ميگردد پيد موست را تا وقت اب ميدهيم كه    پي اج  ان از 4-6 به حالت خنثي تقريب نمايد .

مواد مخلوت شده را از 2-4 ساعت در پلاستيك دور داده و به حالت خود باقي ميمانيم  و بعد قالب ها را كه دران نهالي زرع ميگردد پر مي نمايم  مواد تركيب يافته فوق الذكر براي 65-75 قالب  كه داراي 84 خانه باشد كفايت  ميكند.

مواد فوق الذكردر قالب ها جابجا ميگردد و اماده زرع نمودن تخم سبزيجات ميباشند امكانات مواد متذكر در كشور  كمتر ديده ميشود بايد در عوض خاك  هيوس تعقيم شده در بذر سبزيجات در گلخانه ها استفاده بعمل ايد تخم ها بادرنگ تربوز خربوزه كدو در هر خانه قالب به طور جداگانه زرع و بادنجان رومي بادنجان سياه و مرچ را بشكل قطار در قالب هاي كه سايز ان خورد است زرع نمايم.

زرع نمودن تخم :

ابتدا مواد كارگزاري شده در قالب ها جابجا شده و توسط انگشت كمتر فشار داده ميشود تا فرو رفته گي در خانه هاي قالب رونما گردد بعد از تخم انداخته ميشود بالاي ان مقدار از مواد تركيب شده قرار داده ميشود تا فالب ها با

تماس پيدا نكند و ابياري منظم صور ت ميگيرد در صورت كه درجه حرارت از 20 – 25 سانتي گريت باشدبادرنگ در مدت سه يوم جوانه ميزند و بادنجان رومي در هشت يوم و مرچ بيشتر از 21 يوم جوانه ميزند .

در صورتيكه بخواهيم جوانه زدن زود تر صورت گيرد قالب ها را در پلاستيك سياه پيچانيده (دور داده ) يابه عباره ديگر قالب ها را ذريعه پلاستيك پوش مينمايم و هر روز ان را مراقبت نموده در صورتيكه تخم جوانه بزند فورآان را از پلاستيك كشيده و در بالاي ميز داخل گرين هاوس انتقال ميدهيم وقتيكه برگهاي بادرنگ در قوريه متذكره چهارسيد بزمين انتقال داده ميشود .

.

كشت بادرنگ در گلخانه: 

بادرنگ سبزي بوده كه در تمام جهان مروج و مورد استفاده قرار ميگيرد نام لاتني  Cucumis satvusميباشد و فامبل cucurbitaceousمتعلق ميباشد بادرنگ بشكل خام سلاد و ترشي استعمال  ميگردد داري كيفيت عالي بوده .

خصوصيات نمويِي:

بهترين درجه حرارت براي نموي بادرنگ 18-24 درجه سانتي گريت ميباشد در تحت 15 درجه سانتي گريد نمو بادرنگ متضرر ميگردد  و 25-35 درجه سانتي گريد در مدت سه يوم جوانه ميزند نهالي ها  در مدت ده يوم اماده انتقال به مزرع ميباشد . در داخل گرين هاوس ها در صورتيكه درجه حرارت ورطوبت خاك ونسبتي دقيق كنترول گردد بادرنگ در مدت 45 يوم بعد از انتقال نهالي جمع اوري اولين حاصل ميباشد و در مدت 120 يوم طول عمر ان حاصل ان بتدريج جمع اوري ميگردد ريشه هاي بادرنگ سطحي بوده بنآ ابياري بايد زودتر صورت گيرد و كود براي دفعات بيشتر در طول فصل نمويي مطابق ضرورت نبات استعمال گردد .

يكي از خصوصيات بادرنگ اين است كه گل هاي مونث و مذكر از هم جدا در يك قوريه موجود بوده وقتيكه هوا سرد باشد گل هاي مونث بيشتر توليد ميگردد كه در عدم موجوديت گلهاي مذكر ميوه ها نميتوانند انكشاف نمايد وفتيكه هوا گرم ميشود گلهاي مذكر و مونث توليد ميگردد  و ميوه ها انكشاف مينمايند در گرين هوس ها بادرنگ           

هاي بنام parthenocarpic    زرع ميگردد كه به گرده افشاني ضرورت ندارد و معمولآ هايبرد ميباشد كه داراي قدرت حاصل دهي بلند ميباشد تجربه نشان ميدهد كه يك بياره بادرنگ در طول فصل نمويي 27 دانه بادرنگ توليد نموده كه وزن مجموي ان 9 كيلو گرام ميشود در صورتيكه بادرنگ ها را به سايزخوردجمع اوري نمايم  وزن ان كم واگر به سايز نهايي جمع اوري نمايم  وزن ان زياد ميباشد در حاليكه فروش ان به وزن باشد بايد سايز مناسب جمع اوري گردد در گرين هاوس ها نبات بادرنگ بطرف بالا استقامت داده ميشود و فاصله بين دو قطار 60-120 سانتي متربوده و فاصله بين دو نبات 40-50 سانتي متر ميباشد و در هر متر مربع زمين گرين هاوس ها از 2-3 نبات زرع ميگردد..

بعد از ان بادرنگ به اندازه 2 متر بالا ي تار ياسيم ها وصل است ارتفاع خودرا تكميل كرد دوباره به طرف پاين سوق داده ميشود در صورتيكه فاصله بين دو نبات زياد تر باشد حين پاين شدن دوباره دو شاخه ان امتداد داده ميشودو ساقه اصلي كه بطرف بالا رفته قطع ميگردد .

قايل تذكر است كه بته بادرنگ طوري بسته شود كه به ساقه ان ضرر نرسد و مانع مواد غذايي از ريشه به ميوه نگردد در صورتيكه هدف از توليد بادرنگ به سايز كلان باشد ميوه هاي اضافي در يك پندك گلي اگر قطع ميگردد

بهتر است زيرا تعداد بيشتر ميوها در نقطه پاياني بياره باعث خورده شدن ميوه هاي بالاي ميگردد صرف در هر پندك گلي يك دانه بادرنگ تربيه  و مطابق ان قبل از ان كه ميوه انكشاف مينمايد  قطع گردد .

چون بادرنگ مورد حمله امراض و حشرات زياد تر قرار ميگيرد سعي شود كه قبل از انتقال نهالي به داخل گرين هاوس خاك ان تعقيم شود

در صورتيكه درجه حرارت داخل گرين هاوس 70 سانتي باشد يك پلاستيك بروي خاك هموار ميگردد و براي مدت 20 يوم افتاب بالاي ان ميتابد   وبه اين طريق  خاك داخل گرين هاوس ها تعقيم ميگردد و سعي شود كه حين

انجام فعاليت  هاي زراعتي در داخل گرين هاوس ها نظافت  و اصول داخل شدن به گرين هاوس مراعات گردد

ابياري از اب جوي ها كه ملوث بامكروب ها و پتوجن ها ميباشد مجاز نبوده و بايد خود داري گردد  و منبع اب بايد چاه باشد (اب پاك) باشد در صورتيكه امراض و حشرات بالاي حمله ور گردد در تفاهم با مامورين  حفاظه نباتات مشوره گردد و نظر به خصوصيات ادويه كه استعمال ميگردد براي مدت معين از ميوه ان استفاده صورت نگيرد چون مكروب ها (پتوجنها)در هوا خاك (زمين) و در بعضي حالات در تخم موجود ميباشد  كه توسط عوامل مختلف به داخل گرين هوسها انتقال ميگردد و نبات را مصاب بمرض مينمايد.

امراض وافات مهم بادرنگ : 

در گرين هوسها بايد توجه كرد تا از ورود امراض و افات جلوگيري صورت گيرد زيرا استعمال ادويه كيميايي مشكلات را حين استفاده از سبزيجات ان به وجود مياورد . هويدا است كه تاثيرات ادويه تا مدت معين بالاي ميوه

باقي ميماند و سرعت نمو در گرين هوسها سريع بوده كه انتظار از بين رفتن تاثيرات ادويه غير اقتصادي تمام ميشود زيرا ميوه ها بزرگ شده و قابل استفاده نميباشد .

 شپشك بادرنگ:-  - 1

اين حشره براي بادرنگ زياد خطرناك بوده و حاصل بادرنگ را پاين مياورد وميوه ها را بي كيفيت نموده ارزش

خويش را در ماركيت از دست ميدهد شستن برگها توسط اب و يا محلول صابون (در يك ليتر 5 گرام پودر ) مفيد بوده استعمال حشره كشها (لارسبين مارسبين 2 گرام در بك ليتر براي كنترول افت موثر است.

1- پشه هاي سفيد:

2- امراض فنگسي

براي امراض فنگسي از فنجي سايد ها استفاده صورت ميگيردتاكيد ميگردد تا حين بروز مرض با مامورين حفاظه مشوره گردد

كشت بادنجان رومي در گرين هاوس ها :

بادنجان رومي سبزي است كه بعد از كچالو بدرجه دوم در جهان مورد استفاده انسان ها قرار ميگيرد بادنجان        

رومي نبات self pollinate بوده كه القاح خودبخودي در ان صورت ميگيرد و نبات متذكره گرما دوست بوده و از درجه حرارت 22-28 سانتي نمو خوب نموده و تا درجه حرارت 35 درجه ميتواند نمو نمايد در صورتيكه رطوبت نسبتي بالا باشد ميتواند الي 38 درجه سانتي گريد نمو نمايد و پاينتر در 16 درجه سانتي گريد نموان متضرر ميگردد.                  

اسم لاتني انlycopersicon esculentum   و به فاميل  solanaceae  متعلق ميباشد .بادنجان رومي در جويه و پشته زرع ميگردد و در بعضي جاهاي كه فصل طولاني دارد  ميتوان مستقيمآ تخم ان را درمزرعه زرع نمايم و دربعضي كه فصل نمويي  ان كوتا ويا دهاقين ميخواهند كه قبل از اينكه درجه حرارت ساحات ازادمهيا گردد نهالي ان را در قوريه تونل پلاستيكي  بستر گرم گرين هاوس ها زرع مينمايم بهترين وقت زرع نهالي بمنظور توليد نهالي مناطق سرد سير در داخل گرين هاوس ها بعد از 15-30 حوت بوده كه در مدت         35-45 يوم نهالي بادنجان رومي در قوريه غرض انتقال به مزرعه اماده ميگردد بهترين Ph  خاك براي بادنجان  رومي 5ـ5 – 5-7 ميباشد نهالي الي 6 هفته قبل از انتقال به مزرعه در گرين هاوس ها زرع ميگردد .

فاصله بين دو نبات در قوريه ضرور نبوده ولي در صورتيكه بمنظور تحقيقات  نهالي زرع گردد فاصله بين دو   نبات 2 سانتي متر ميباشد اما بمنظور توليد بهتر در چوكات زرع ميگردد اينكه نهالي ها را بمزرعه انتقال نمايم

نهالي ها را با محلول تقويه ملوث نموده تا مقاومت ان در رابطه به شرايط مزرعه ارتقا نمايد .

وقتيكه در گرين هاوس ها تونل هاي پلاستيكي نهالي ها توليد ميگردد و هدف ان قوريه باشد كه بيرون ساحه انتقال

گردد بايد دروازه هاي گرين هاوس ها بتدريج باز گردد يعني در نخست از طرف روز بعد از طرف شب باز گردد

تا نهالي ها به محيط ازاد توافق حاصل نمايد تا از خشك شدن نهالي ها در مزرعه جلوگيري بعمل ايد در صورتيكه هوا نهايت سرد باشد از باز شدن در وازه ها در چنين حالت خود داري گردد زيرا احتمال يخ زدن نهالي در قوريه موجود ميباشد .     

تخم بادنجان رومي در 20 سانتي متر در مدت هشت يوم germination  جوانه ميزند براي جوانه زدن شرايط مساعد عبارت است از

 1- رطوبت  moisture  

2- حرارت temperature

3-روشنايي  light 

4-هوا (گازات)air 

5- خاك ويا ميديا (يك كاغذ مخصوص )                                         

قبل از انكه تخم به منظور توليد نهالي بذر نمايم بايد كيفيت تخم را ازمايش نمايم  وخا لص بودن تخم purity جوانه زدن germination قابليت زنده ماندن تخم viability قوت تخم vigor رطوبت تخم Moisture و صحت تخم Seed health اطمينان حاصل گردد.                                            

خصوصيات نباتي بادنجان رومي

ميوه هاي بادنجان رومي معمولآ برنگ سرخ زرد و گل ابي و از لحاظ شكل كروي بيضوي و هموار ميباشد بادنجان رومي يك نبات علفي بوده كه داراي چندين شاخه بوده و در مجموعه شاخه هاي ان را بنام بياره (بته ) ياد ميكنند و داراي مويك هاي ميباشدو اين مويك ها داراي غدوات تيلي اند كه موجوديت همين غدوات باعث ميشود كه كه شاخه مسن (پير) چوبي و بشكل سه گنجي (مثلثي) را باخود ميگيرد در حاليكه شاخه هاي جوان مدور ميباشد

ريشه هاي بادنجان رومي پهن بوده كه عمق ريشه ان 6- 10 فت ميرسد گل هاوس ها شرايط بهتر نمويي هاي بادنجان رومي بشكل خوشه يي بوده و در هر خوشه 4-8 گل توليد ميشود .

باد و هوا خشك تعداد از گلها را كه به ميوه تبديل ميشود كاهش ميدهد ولي در گرين شرايط بهتر نموي

يراي بادنجان رومي مساعد ساخته ميشود . رطوبتي نسبتي Relative humidit غلظت كاربن اكسايد  co2  حرارت و مواد غذايي بشكل مصنوعي اماده ميگردد و تحت كنترول و محافظت قرار داشته ميباشد بته بادنجان رومي بشكل افتاده و ايستاده نمو ميكند برگهاي بادنجان رومي در برابر سردي هوا حساس بوده مقاومت ان در برابر نمك متوسط است از نقطه نظرنمو بادنجان رومي بدو دسته تقسيم ميشود.

- بادنجان رومي كه نمود مقيد دارد (محدود) determinate     اين نوع بادنجان رومي در ابتدا 50 سانتي متر نموي بدني نموده و بعدميوه ان پخته ميشود كه بنام بادنجان رومي مقيد ياد ميگردد مانند ورايتي ها person و roam  .                     .

2 - بادنجان رومي كه نموي نا محدود دارد (غير مقيد )Indeterminate  اين ورايتي تا وقتبكه شرايط براي نمو مساعد

است به نمو خويش ادامه ميدهد مانند marmand  بادنجان رومي از لحاظ جمع اوري حاصل زودرس و ديررس ميباشد معمولا حاصل زودرس كم بوده  اما به وقت كم حاصل ميدهد و براي فصل بعدي  جاي ان زود تر مورد استفاده قرار ميگيردو در جاهاي كه فصل نمو يي كوتا دارد انواع زودرس مفيد ميباشد.

ارزش غذايي:                                                                  

از نگاه ارزش غذايي يك سبزي غني بوده منبع خوب ويتامين هاA.B1.B2  ميباشد و بشكل خام (سالاد) پخته عصاره (روب) مورد استفاده قرار ميگيرد. فاصله بين دو قطار بادنجان رومي (1m)  الي( 1.2) و فاصله بين دو نبات معمولآ 40-60 سانتي متر ميباشد و فاصله بين قطار و دو نبات  مربود عوامل ذيل ميباشد .

1- نوع نبات (ورايتي ) – در ورايتي هاي مقيد فاصله بين دو نبات و قطار كمتر و در انواع نامحدود (غير مقيد )

اضافتر ميباشد .

2- حاصلخيزي خاك :- هويدا است كه در خاك حاصلخيز نبات بيشتر نمو ميكند .

3- طول فصل نمويي : درجه حرارت مناسب در طول فصل نمويي .

4- ماشين الات زراعتي كه در پركتس هاي زراعتي از ان استفاده ميشود بادنجان رومي در گرين هاوس ها در تار بسته شده و بطرف بالا استقامت داده ميشود در گرين هاوس ها بخاطر بدست اوردن حاصل بلند و ميوه باكيفيت عالي شاخه بري صورت ميگيرد.

باكيفيت عالي در بادنجان رومي شاخه بري صورت ميگيرد و يك يا دو شاخه ان كه بادنجان رومي دران توليد ميگردد باقي ميماند و تعادل بين توليد ميوه  و نمو بدني حفظ ميگردد براي اينكه ميوه ها با اب وخاك تماس پيدا نكند شاخه هاي كه در نزديك اب و خاك موقعيت دارد ابتدا شاخه بري ميگردد و بعد بته را طوري شكل ميدهيم كه

از شعاغ افتاب استفاده اعظيمي نمايد  و شاخه هاي قطع شده از گزين هاوس خارج ساخته در يك جقري كه دو متر

عمق داشته باشد بهتر است زير را به كود مبدل ميگردد .

اهميت شاخه بري در بانجان رومي :

-   نمو بدني بادنجانرومي را محدود نموده و توليد ميوه را سرعت ميبخشد  چون ميوه ها از شعاع افتاب استفاده كافي نموده كيفيت ان بالا بوده ميتواند .

- مواد غذايي ساخته شده براي يك تعداد از ميوه هاي محدود بكار(مصرف) برده ميشود .

- شرايط بروز امراض و افات را محدود مينمايد .

- نور بتمام حصص نبات ميرسد

- جمع اوري و چندين حاصل به سهولت صورت مييگيريد .

- دواپاشي بمنظور كنترول افات  و امراض به سهولت صورت ميگيرد .

- شرايط اقلمي در صورتيكه باد زياد باشد و هوا خشك گردد و يا رطوبتي نسبي بالا رود تعداد گلها كه به ميوه تبديل ميگردد كاهش ميابد.

- بلند رفتن و يا پاين امدن درجه حرارت بالاي توليد ميوه تاثير دارد وقتي كه درجه حرارت 91F بالا ميرود   

گلها  ميريزدو ميوه تشكيل نميشود.

-ابياري

- بادنجان رومي نبات است كه به ابياري زياد ضرورت دارد بعد از تشكيل ميوه اگر ابياري نا منظم صورت گيرد

ميوه ها ميريزد و يا سياه ميگردد :ضرورت كود:

مقدار كود براي گلخانه داراي مساحت (320)متر مربع باشد

نوع كود       يورا 93.8كيلو گرام براي يك گرين هوس     سلفايت پتاشيم 74 گرام براي يك گرين هوس

 

مرحله نمو بعد از 15 روز سبز شدن     1.3 كيلو گرام دو بار در هفته براي مدت شش هفته         1.4 كيلو گرام دو بار  در هفته براي مدت جهار هفته

مرحله رشد             4 كيلو گرام دو بار در هفته براي مدت چهار هفته         4 كيلو گرام دو بار در هفته براي مدت چهار هفته

بعد ازجمع اوري اولي        3.3كيلو گرام دو بار در هفته  براي مدت هفت هفته         1.8 كيلو گراهم دو بار در هفته براي مدت هفت هفته

در كمپاين خزاني وقتيكه بادنجان رومي زرع ميگردد و امكانات سيستم گرم كننده وجود نداشته باشد بهتر است در وقت مناسب بذر گردد  زيرا قبل از فرارسيدن سرما بايد حاصل ان جمع اوري گردد غلظت گازات بايد در زمان تهويه بمنظور پاين امدن رطوبت بطي صورت گيرد درجه حرارت در طول روز بالا باشد در صورتيكه  هوا از طرف شب سرد ميگردد دروازه ها بايد بسته شود در صورتيكه از طرف روز هوا سرد باشد براي تهويه وقت مناسب از 10-2 بجه روز است زيرا درجه حرارت بالاميباشد.

وقتيكه رطوبت نسبتي در گرين هوسها بالا ميشود عمليه القاح متضرر گرديده و عمله تنفس بطي ميگردد و در اثر

رطوبت زياد پتوجن ها كه باعث بروز امراض ميگردد خوبتر نمو مينمايد و نبات را مصاب به مرض مينمايد بنآ

توجه بايد صورت گيرد كه رطوبت نسبتي مناسب در داخل گرين هاوس ها اماده تا نباتات فعاليت هاي فزيولوژيكي خويش را بطور نورمال انجام داده بتواند و همچنان از بروز پتوجن ها مگس سفيد وساير حشرات جلوگيري بعمل ايد

جمع اوري حاصل :

جمع اوري حاصل بادنجان رومي مربوط است به انتقال به ماركيت  و هدف جمع اوري در صورتيكه انتقال بادنجان رومي مدت دو يوم را بگيريد بادنجان رومي بايد غوره (نيمه پخته) جمع اوري گردد تا مدت كه در انتقال سپري ميگردد سرخ گردد قابل تذكر است وقتيكه ميوه بادنجان رومي به رنگ سبز است مقاومت ان زياد بوده و وزن

ان نيز زياد مي باشد در صورتيكه تقاضاي ماركيت به رنگ سرخ باشد و ماركيت در نزديك مزرعه موقيت داشته

باشد بادنجان رومي را برنگ سرخ كه بيانگر پخته شدن ان ميباشد جمع اوري و به ماركيت عرضه گردد .

- براي كشت بادنجان رومي خاك هاي عضوي كه داراي مواد عضوي تجزيه شده مناسب است .در عرضه نمودن بادنجان رومي به ماركيت نكات ذيل را بايد در نظر گرفت .

1- چون در گرين هوسها هر وقتيكه بخواهيم توليد نموده ميتوانيم بنآ وقت بذر را بايد طوري عيار كنيم تاحين عرضه حاصل در بازار تقاضا زياد باشد (خارج  از فصل دومي ).

2- قيمت مناسب

3- محصول توليد شدده با كيفيت كه در بازار رقابت كرده بتواند .

4- بازاريابي و حمايت از طرف دولت (صادرات به خارج كشور)

عوامليكه باغث غير منظم (يكسان نبودن ) جوانه زدن تخم  سبزيجات ميشود قرار ذيل است .

1- ابياري غير منظم

2- تفاوت در عمق بذر .

3- درجه حرارت

4- روشني

5- گازات

براي كشت سبزيجات در گرين هوسها بر علاوه كود كيمياوي كود هاي بنام كمپوست و گرين مينوربه منظور حفظ رطوبت و اصلاح خاك استعمال ميگردد.

ملچ

به منظور حفظ رطوبت و كنترول گياه هرزه يك پلاستيك كه رنگ سياه بوده بحيث ملج استفاده ميگردد و مقدار ضرورت اب را نهايت پاين اورده و از بلند رفتن رطوبت نسبتي در داخل گلخانه جلوگيري مي نمايد .

اماده نمودن كمپوست :

از بقاياي نباتي كمپوست ساخته ميشود . مانند كاه باقلي خرما علفه شالي بوس (كاه گندم ) بته هاي بادنجان رومي مرچ بادنجان سياه بادرنگ و ساير نباتات كه ماشين ميده كن انرا بتواند ميده نمايد و داراي رطوبت باشد .

طول ماشين مخلوت كننده 25؛1 سانتي متر است و ارتفاع كمپوست 80 سانتي متر و عرض ان بايد يك متر باشد

ترشل يا ميده كن بقاياي نباتي را خورده ميسازد تا زمينه فعاليت را براي مايكرووارگانيزم ها مساعد نمايد

نخست به عرض يك متر و ارتفاع 30 سانتي متر كود حيواني و بعد كود هاي فاسفورس  دار انداخته ميشود و به همين ترتيب چندين طبقه ترتيب و هر بار بالاي ان اب علاوه ميگردد تا خوب مرطوب گردد كمتر خاك علاوه ميگردد و در طي 14 هفته كمپوست بدست ميايد

6 هفته اول پلاستيك را بالاي ان مياندازيم و انرا چك مينمايم كه رطوبت داشته باشد و پلاستيك بايد داراي سوراخ ها باشد كه هوا از ان نفوذ نمايد در همين مدت درجه حرارت 65-70 درجه سانتي گريد ميباشد بعد انرا مخلوط نموده و براي دو هفته در زبر پلاستيك مانده و بعد انرا دوباره مخلوت و براي دو هفته ديگر انرا در زير پلاستيك

ميگذاريم مواد فوق به كمپوست مبدل ميگردد

بعد انرا غربال نموده و در گلخانه از ان استفاده مينمايم .

فوايد كمپوست :

1-داراي مواد عضوي بوده

2-داراي كود هاي كيمياي.N.P.K  ميباشد

3- مواد منرالي دارد .

4- ساختمان خاك را اصلاح مينمايد .

يك تن كمپوست به   200 كيلوگرام كود حيواني 15-35 كيلو گرام كود نايتروجن دار  7-15 كيلو گرام كود كلسيم            

سوپر فاسفيت و به قدر ضرورت با اب مخلوط ميگردد پلاستيك مخصوص دارد كه اوكسيجن از ان نفوذ مينمايد كمپوست كه توسط بكتريا هوازي  (ايروبيك ) تجزيه ميگردد خوبتر است زيرا درجه حرارت بلند باعث تعقيم كمپوست ميشود در درجه حرارت 70 درجه سانتي گريد بكتريا مضره از بين ميرود و بكتريا مفيد زنده باقي ميماند يك باب گرين هوس كه داراي مساحت 9 در 60 متر باشد 4 متر مكعب كمپوست ضرورت دارد .  

مايكرواورگانيزم هاي كمپوست يك در شش هفته اول و كمپوست دوم در چهار هفته بعدي علاوه ميگردد و اگر مواد چوبي زياد باشد كمپوست دورادرابتدا علاوه مينمايم نبايد فراموش كرد كه مايكرواورگانيزم هاي كمپوست دودربالا تر از 40 درجه حرارت سانيي گريد از بين ميرود .

وقتيكه 14 هفته تير شد كمپوست رنگ نصواري را بخود ميگيرد و ميدانيم كه كمپوست اماده است تعقيم نمودن خاك داخل گرين هوسها توسط افتاب اگر رطوبت در داخل گلخانه از 70% بالا برود و درجه حرارت بين 17-24 درجه سانتي گريد باشد امراض در گلخانه بروز مينمايند سعي شود كه تهويه بهتر در گلخانه صورت گيرد زيرا باغث كاهش امراض ميگردد. .

طريقه تعقيم نمودن خاك :

1- تمامآ پايپ هاي ابياري را در اطراف گرين هوسها بسته نموده

2- گياه هاي هرزه جمع اوري ميگردد .

3- قلبه صورت ميگيرد و گياه هرزه بعدآ جمع اوري ميگردد .

4- چويه كشي صورت ميگيرد .

5- كمپوست انداخته ميشود .

6- كمپوست اگر كلوله شده باشد هموار و با خاك مخلوط مينمايم و كمپوست را مخلوط مينمايم .

7- پايپ ها را مياندازيم .

8- اب كه بشكل باران است رها مينمايم و تاوقتيكه اب ميدهيم كه خوب مرطوب شود پايپ ها پايني را رها مينمايم

اين عمليه براي دو روز غرض مشبوع شدن زمين انجام ميدهيم بعدآ تمامآ خاك داخل گرين هوس را زير پلاستيك بايد شكاف نباشد اگر پلاستيك پارچه باشد توسط خاك داخل گرين هوس انرا وصل مينمايم .

در هفته دو بار توسط پايپ هاي زير پلاستيك دو ساعت ابياري مينمايم توسط اين طريقه درجه حرارت 70-80 درجه سانتي گراد ميرسد كه اثر ان تماما تخم گياه هاي هرزه ومايكرواورگانيزم بشمول نيماتود ها به عمق 30 سانتي  متر از بين ميرود تكميل گردد .

پلاستيك از 60-70 روزروي خاك باقي ميماند بايدعلاوه نمود كه در مدت 21 يوم اكثريت ميكروبها و تخمهاي گياه هرزه از بين ميرود بعد پلاستيك را جمع اوري نموده و پايپ ها را بالاي پشته ها گذاشته و در ان نايتريك اسيد و يا فاسفوريك اسيد علاوه مينمايم تا سوراخهاي ان بازوپابپ ها تعقيم گردد .

طريقه دوم تعقيم نمودن خاك گرين هوسها:

استعمال ميتال برومايد است كه توسط ماشين مخصوص ميتايل برومايد در خاك ذرق ميگردد و فعلآ ممنوع ميباشد براي يك متر مربع زمين 10 گرام ميتايل برومايد كفايت ميكند و اين يك نورم است و براي 100 متر مربع زمين 50 گرام ميتايل برمايد كفايت ميكند.

زهكشي در گرين هوسها:چون در گلخانه ها مقدار زياد كود استعمال ميشود ضرورتي است تا سيستم زهكشي اماده و مورد استفاده قرار گيرد براي زهكشي بهتر در هر صد متر بايد 5 سانتي متر سلوب باشد و پايپ ها به عمق 80 سانتي متر در زير خاك شود در هر گرين هوس 9 متر عرض دارد يك پايپ زهكشي كفايت ميكند در پيشروي گرين هوسها پايپ كلان است  كه اب به ان ميريزد و بعد از 50-100 متر چك پاينت دارد كه اب در ان ميريزد قابل تذكر است كه از اب زهكشي شده در ابياري مزارع استفاده صورت نگيرد . بمنظور سرعت بخشيدن اب پايپ ها ي هوايي(هواكش) در نظر گرفته شده است.

تقسيمات ساحه داخل گرين هوس بممنظور كشت:

1- در دو طرف كه به پلاستيك نزديك است با اندازه 150 سانتي متر را جدا نموده در ساحه متذكره تباتات كه قد بلند د ارد زرع نميگردد 

2- پشته ها اندازه 60 سانتي متر عرض بذر اماده گرديده كه در ان نباتات  مورد نظر زرع ميگردد . تعداد ان به

(4 ) پشته ميرسد كه گنجايش (8) قطار را دارد

3- به تعداد (3) پياده رو كه عرض هر كدام ان (120) سانتي متر بوده كه بمنظور انجام فعاليت هاي زراعتي از ان  استفاده صورت ميگيرد در نظر گرفته ميشود .

4- فاصله بين (2) نبات 45 سانتي متر بوده و گرين هوس كه 270 متر مربع باشد 540 نبات (بادنجان رومي  بادرنگ مرچ دلمه ) را ميتوانيم زرع نمايم .

5-  در دروازه هاي دخولي گرين هوسها 80 سانتي متر بمنظور احداث شبكه ابياري در نظر گرفته ميشود .

150 cm + 150 cm = 300 cm

60 cm + 60 cm + 60 cm = 240 cm

120 cm + 120 cm + 120 cm = 360 cm

   60                             60                            60                             60                                   60

150                120                         120                       120                    120                        150

اوقات بذر سبزيجات :

بذر سبزيجات به دو طريقه صورت ميگيرد .

سبزيجات كه تخم ان نخست در قوريه كشت و تربيه شده بعدآ نهالي ان به مزرعه انتقال ميگردد مانند بادرنگ بادنجان رومي مرچ و غيره .

سبزيجات كه تخم ان مستقيمآ در مزرعه بشكل پاش  دادن ويا قطار زرع ميگردد .

وقت مناسب بذر ان است كه نبات به نمو نورمال خويش بتواند ادامه بدهد يعني از لحاظ نمو به ساحه داخل گرين هوس و يا ساحه (مزرعه) توافق كرده بتواند بخاطر بدست اوردن حاصل بلند (عايد بلند) ضروري است كه وقت بذر مناسب را بدانيم بطور مثال مطالعه ماركيت و تقاضاي مردم براي سبزي زيادتر است و در ان وقت سبزي  رادر بازار  عرضه نمايم تا عايد بيشتر بدست بياوريم . 

عرضه و تقاضا بالاي قيمت سبزي تاثيرات معين خود را دارد اگر تقاضا زياد است مي توانيم سبزي را به           قيمت مناسب بفروش بر سانيم و عايد خوبتر بدست اوريم در صورتيكه عرضه بيشتر با شد و تقاضا كمتر قيمت سبزي پاين ميايد .

اگر چه زراعت در افغانستان يك طرز زندگي است خوشبختانه دهاقين ما امروز درك نموده اند بزنيس زراعت در ارتقا سطح زندگي انان و تقويه اقتصاد فاميلي رول بارز دارد به همين دليل عده از دهاقين ما در اين اواخر محصولات زراعتي توليد شده خويش را به ماركيت هاي ساير ولايات انتقال ميدهند و مفاد بيشتر بدست مياورند  كه اهسته اهسته دهاقين ما به تجارب محصولات زراعتي داخل و مهارت تجارتي راكسب مينمايد و در اينده زراعت از طرز زندگي به بزنيس مبدل خواهد شد .

پروسس سبزيجات نيزرول بارز در ارتقا سطح زندگي دهاقين رونما خواهد كرد عدم موجوديت فابريكه پروسس و سرد خانه بمنظور نگهداشت سبزيجات مشكلات دهاقين را افزوده ساخته و مجبور اند كه سبزيجات خويش را در وقت كه رفع حاصل مينمايند

- به بازار عرضه نمايند كه باعث سقوط نرخ سبزيجات در ماركيت ميگردد و دهاقين سبزي كارما نمي توانند عوايد كه

- لازم است بدست ارند دولت وظيفه خويش ميداند تا شرايط بهتر را در عرصه خدمات زراعتي براي دهاقين مهيا نمايد

- رشد و انكشاف كوپر اتيف  ها رول بسيار مهم را در ماركتينگ و تقويه اقتصادي دهاقين در شرايط كنوني ايفا خواهد نمود .

- ايجاد اتحاديه هاي دهاقين سبزي كارنيز در توسعه كشت سبزيجات و رسانيدن محصول به ماركيت  هاي داخلي و خارجي موثر واقع ميگردد كه دهاقين و مامورين دولتي بايد به اين نكته توجه مبذول نمايند .

تحليل اقتصادي

درسال 1385 در كمپاين بهاري در دو باب گرين هوس كه مساحت هر كدام 30*90=270   متر مربع بوده بادرنك زرع گرديده بود كه حاصل ان درج جدول ميباشد.

شماره    تعداد بادرنك  توليد شده     مبلغيكه از فروش بدست امده    تاريخ فروش     مصارف تخم. كود. ابياري=        

1                     8465                            33100 افغاني            2-2-85-25-2-85

2                     7286                            28175 افغاني            27-2-85-20-3-85

3                     4300                            11875 افغاني            3-3-85-31-3-85

4                     2650                            7930   ا فغاني           21-3-85-12-4-85

مجموعه       22701                         81085 افغاني   11000 افغاني

اكنون مبلغ 81085 افغاني را تقسيم 2 مينمايم كه مساوي ميشود به مبلغ 40542 افغاني

عايد ان = 81085-1100=70085

در شرايط سرد سيركشورميتوانيم دوباربادرنگ زرع نمايم .

نتيجه گيري

ازآن جاي كه گرين هوسها شرايط محيطي رابه نفع نبات تغرداده واجازه رشد نمو وتوليد راخارج ازفصل نموئي به آن ميدهد وياهم محصولات را زود رس نموده ميتوانيم آن رابه موقع خوب به بازارعرضه نمايم وهم چنان شرايط تكثيروريشه دارشاختن رابراي نباتات آماده مي سازد وياهم درانجام كارهاي تحقيقات به طوري دوامدارازآن استفاده مي شود .بناً بنده به حيث ترتيب كننده اين سيمينارتحت عنوان كشت سبزي جات درگل خانه (گرين هوس ها) ياتونل هاي پلاستيكي چنين نتيجه گيري مي نمايم .

1 – گل خانه ها به طوري دوامدارمحصولات زراعتي رادراختيارمصرف كننده گان قرارمي دهد .

2 – درشرايط فعلي  كه ازاين ساختمان هااستفاده چندان صورت نمي گيرد يك تعدداد زياد پول هاي مردم ما صرف وارد نمودن محصولات خارج ازفصل نموئي آن مخصوصاً درفصل زمستان مي گردد .

3 – درصورت كه دركشورازگلخانه ها براي توليدات محصولات زراعتي استفاده شود نه تنها پول مصرف كننده گان از كشورما خارج نمي شود بلكه زمينه خوب اشتغال جاي براي تعداد كثيرازهم وطنان ما مهيامي گردد .

4 – ازاينكه درشرايط فعلي  ورود محصولات زراعتي به داخل گدام برسي صورت نمي گييرد اكثراً آن ها با امراض آفات ملوث بوده وسبب تكثيرامراض وآفات بالاي نباتات كشورمي شود درصورتيكه اين محصولات درداخل كشورتوليد شود ازورود هم چو آفات وامراض جلوگيري مي شود .

5 – سطح زندگي دهاقين رابلند مي برد .

سفارشات

1 – دولت باید جهت تربیه و پرورش، ترانسپورتیشن، ذخیره، پروسس و مارکیتنگ سبزيجات . ميوه جات و نباتات زینتی اشخاص مسلکی را استخدام کند.

2 – از طرف ریاست ترویج وزارت زراعت در باره تولید، تربیه و پرورش، اهمیت و دیگر ارزشهای سبزيجات . ميوه جات و نباتات زینتی از طریق سیمینارها، کنفرانس ها، تلویزیون ها، رادیوها، اخبار و مجلات برای مردم خبر داده شود.

3 – دولت باید در بخش پروسس سبزيجات.ميوه جات و نباتات زینتی شرکت های خصوصی را جذب کند.

4 – سبزيجات . ميوه جات و نباتات زینتی به عوض کوکنار ترویج داده شود.

5 – دولت و یا به واسطه سکتورهای خصوصی باید برای دهاقین سیستم قرضه را مهیا سازند.

6 – دولت باید در داخل و خارج از کشور مارکیت ها را جهت فروش سبزيجات . ميوه جات و نباتات زینتی تاسیس کند.

ماخذ

1– ثمين .ق.و محمد عالم ايوبي .1356. خاوري پوهنه . نشرات پوهنتون كابل .  ص ص 56 - 77

2– سعيدي . ن. سبزيجات .1353.چطورمي رويند , انتشارات پوهنتون كابل .ص ص 34-56

3 – جوينده .ع.  1381. پرورش گياهان متداول گلخانه اي . انتشارات دانشگاه خراسان . ص ص 10-26

4-عمرخيل .ص .1386. كشت سبزيجات در گرين هوسها يا تونل پلاستيكي . رياست نشرات و تبليغات زراعتي وزارت . ابياري ومالداري؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ کجا. ص ص 1- 35 

- 4 www.behshar.blogfa.com